Deze watertoren is in expressionistische stijl gebouwd in 1924 naar ontwerp van architect H. Sangster. De watertoren werd gebouwd in opdracht van de N.V. Waterleiding maatschappij Noord-West-Brabant (Oudenbosch). De maatschappij werd opgericht 21 juni 1916 tegelijk met de Spoorwegmaatschappij Tholen en West-Brabant.
Sangster bouwde in het eerste kwart van de twintigste eeuw voor deze maatschappij dertien andere watertorens min of meer in dezelfde stijl (Almkerk*, Anna Jacobapolder*, Dinteloord*, Dongen, Fijnaart*, Gilze, Hoge en Lage Zwaluwe*, Kaatsheuvel, Raamsonksveer, Steenbergen*, St. Philipsland en Zevenbergen*.
*Deze watertorens zijn in WOII opgeblazen.
De watertoren, op vierkante plattegrond en bekroond door een achthoekige kop en tentdak met koperen bedekking, is opgetrokken uit een skelet van gewapend beton met een bekleding/vulling van baksteen voorzien van sierpleisterwerk. Oorspronkelijk was het skelet van beton met baksteen zichtbaar. De vierkante afgesnoten opbouw van de toren heeft drie geledingen met erker-vormige uitkragingen in de hoogte en steunberen in de onderbouw. De hoogte van de toren is 48,70 meter +maaiveld. Het betonnen skelet van de toren bestaat in hoofdzaak uit 16 kolommen die naar boven toe verjongen en onderling verbonden zijn door balken met plaatvormige vloeren (werkvloeren). De toren heeft in tegenstelling tot bovengenoemde torens, twee reservoirs. In de architectuur van de toren is de ligging van beide reservoirs goed zichtbaar. de oorspronkelijke reservoirs bestonden uit open ringvormige betonnen bakken. Nu zijn ze voorzien van een betonnen deksel. Het hoogwaterreservoir heeft 400m3 inhoud en een hoogwaterspiegel op 41,50 +maaiveld. Het laagwaterreservoir heeft 300m3 inhoud en laagwaterspiegel op 28,50 meter boven maaiveld. Naast kelder- en begane grondvloer, ligt er in de toren onder ieder reservoir een eigen werkvloer, daarnaast nog een op vijf meter hoogte. In de toren bevinden zich drie typen trappen respectievelijk: in het onderste gedeelte, rechte steektrappen met bordessen, in het middelste gedeelte door de kern van het onderste reservoir, een betonnen Engelse trap en aan de buitenkant van het bovenste reservoir een ijzeren staande ladder.
De toren is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde als voorbeeld van de ontwikkeling van de watervoorziening in Noord-Brabant en als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de betonnen watertoren met dubbel reservoir. Het gebouw heeft architectuurhistorische waarde vanwege de plaats in het werk van de architect Sangster en vanwege het bijzondere materiaalgebruik. Het gebouw heeft ensemblewaarde vanwege de markante situering aan de rand van een open landbouwgebied en is als voorbeeld van het werk van Sangster zeldzaam. Tenslotte betreft het een van de weinige watertorens in Nederland uitgevoerd in expressionistische trant.
De European Heritage Days benoemen elk jaar het overkoepelende thema voor Open Monumentendag, waarbij het verzoek aan alle deelnemende landen is om dit thema te volgen. Voor 2026 was het aangereikte thema Heritage at Risk met de slogan Revive, Resist, Reimagine.
Leegstand heeft littekens achtergelaten. Verkoop en mogelijke herbestemming zal nieuw leven in de toren blazen (revive). Restauratie is noodzakelijk om de elementen ook in de tweede eeuw te kunnen doorstaan (resist). Wat voor prachtige ideeën zijn er te bedenken voor de toekomst van ‘onze’ watertoren (reimagine)?
Elk jaar wordt de internationale handreiking als uitgangspunt genomen om tot een Nederlandse invulling te komen. Voor deze editie kozen we in Nederland de volgende themanaam en slogan Veerkrachtig erfgoed In tijden van onzekerheid.
De inwoners in Etten-Leur hebben – terecht – hun zorgen geuit over de staat van de watertoren. De onzekerheid werd gedeeld door het gemeentelijk bestuur. De watertoren is echter veerkrachtig en zal met de nodige liefde, tijd en financiële middelen weer in volle glorie, of zelfs nog beter, hersteld worden. Verkoop en mogelijke herbestemming zal bijdragen aan de vitaliteit van dit monument.
Tijdens het open monumentenweekend kunnen bezoekers meedenken en fantaseren over mogelijke toekomstige bestemmingen. Kunnen we van de watertoren weer een prachtig baken van Etten-Leur maken?