Toen Alva’s vuist zwaar op het Zuiden (België) drukte, bezweken de Doopsgezinde gemeenten één na de ander. De reis, de vlucht kwam voor de Doopsgezinden in de zestiende eeuw, in volle gang. Ze gingen naar het Noorden, Oost-Friesland (Duitsland) of naar Keulen. Ze verlieten hun bloeiende vaderland voor veiliger oorden. Dat deden ook de Friese mennonieten; ze streken in dezelfde eeuw neer ten oosten van de Poolse havenstad Gdansk. Daar brachten ze het moerasgebied in cultuur. Mennoniet Ambrosius Vermeulen ontwikkelde daar een beroemd drankje: Goldwasser. Een likeur met goudsnippers geproduceerd in distilleerderij De Zalm in Gdansk, waar nu een chique restaurant is gevestigd. Polen was rond 1598 tolerant tegenover de “dopersen”.

De nazaten van de Friese reformateur, Menno Simons, waren nijvere handelaren. Ze kregen in Polen weliswaar geen burgerrechten en mochten zich, op een groep bevoorrechten na, alleen vestigen in de voorsteden van Gdansk. Wie naar Norvy Dwor Gdanski rijdt ziet een panorama dat op Nederland lijkt: velden met tarwe, kanalen, bruggen, dijken en wit-bonte koeien. In de 18de eeuw woonden nog zo’n 13.500 menisten in het moerasgebied bij Gdansk. Op uitnodiging van Russin tsarina Catharine II vertrok indertijd een groot deel van de kolonie naar de vruchtbare gronden in de Oekraïne.

De achtergebleven mennonieten hebben in 1945 voor het oprukkende Russische leger ook deze streek verlaten. Ze werden voor Duitsers aangezien. Ze vluchten toen naar Canada en Zuid-Amerika. Wat bleef is een Hollands aandoende omgeving van kerken en huizen en van kerkhoven met Nederlandse namen.