Monument

Doopsgezinde Vermaning

Adres

Venedie 17, Enkhuizen

Achtergrondinformatie uitklap icoon

Tot 1789 kwamen de doopsgezinden bijeen in een (nog steeds bestaand) gebouw op ’t Zand. In 1789 verlieten zij dit onderkomen nadat zij de leegstaande kerk van de Jansenisten (Oud-Katholieken) konden kopen.
Dit kerkgebouw was beschikbaar omdat deze parochie (St. Pancratius) in 1781 werd samengevoegd met de parochie op de Breedstraat (St. Gummarus). De kerk werd aangekocht voor zeshonderd gulden, vijfhonderd voor het gebouw en honderd voor de banken.
Tot 1892 kerkte men in deze “Jansenisten kerk”. Het gemeentebestuur adviseerde toen de kerk te slopen omdat hij gevaar zou opleveren voor de passerende goegemeente.
Het Venedie was toen nog gedeeltelijk een gracht, die in 1903 werd gedempt. De architect van de gemeente Enkhuizen kreeg de opdracht een kerkgebouw te ontwerpen. Heel lang hebben wij gedacht dat dit een origineel ontwerp was, totdat ruim 25 jaar geleden de Gemeente besloot haar Vermaning grondig te restaureren. Uiteraard werd er toen diep gegraven naar alle gegevens over de kerk. Het bleek dat enkele jaren voor 1891 de Doopsgezinde Gemeente van Vlissingen een nieuwe kerk had laten bouwen. Onze stadsarchitect leende de tekeningen van deze Zeeuwse collega en paste de maten aan de Enkhuizer mogelijkheden aan. Er bestaat nog een foto van de kerk van Vlissingen, welke in 1942 door een bombardement geheel vernield is. De huidige kerk heeft geen gelijkenis met de vorige kerk van Vlissingen. Toch is onze Vermaning door zijn stijl van bouwen zo uniek dat hij eerst op de provinciale lijst van monumenten prijkte en inmiddels op de rijksmonumentenlijst staat. Begrijpelijk dat we daar een beetje trots op zijn. De doopsgezinde kerk is van architectuurhistorische waarde: het geldt als een representatief voorbeeld van een neo-renaissance kerkje; de hoofdvorm en het interieur, met de aanwezige bankjes, het spreekgestoelte en de koperen luchter, zijn gaaf bewaard gebleven. Het vormt dan ook een beeldbepalend element in de straat. Het is typisch een eind 19e-eeuwse vermaning in de bebouwde kom die openlijk aan de deur treedt.

Deel dit monument

Adres

Venedie 17, Enkhuizen

Openingstijden

Bezoek de website voor meer informatie over openingstijden

Achtergrondinformatie

Type monument:
Religieus erfgoed
Oorspronkelijke functie:
Doopsgezinde vermaning
Huidige functie:
Doopsgezinde vermaning
Monument status:
Rijksmonument
bekijk alle monumenten in
Enkhuizen