Tijdens Open Monumentendag ontdek je het fascinerende levensverhaal van Gerlachus van Houthem. Deze adellijke ridder verloor zijn vrouw en deed daarna afstand van al zijn bezittingen. Na een lange boetetocht keerde hij terug naar Houthem. Vervolgens ging hij als kluizenaar in een holle eik wonen. Rond het jaar 1200 overleed hij op deze plek.

Kort daarna verrees hier een klooster voor adellijke dames. Keizer Jozef II hief dit stift in de achttiende eeuw echter op. In de negentiende eeuw trok de landadel in het complex. De bijbehorende kerk droegen zij over aan de lokale parochie. Toch raakte het gebouw later in ernstig verval. Gelukkig redde een ingrijpende restauratie in de jaren negentig het monument definitief.

Binnen in de kerk bewonder je nu kleurrijke wandfresco’s over zijn leven. Bovendien zie je in het schip zijn indrukwekkende praalgraf. Volgens traditioneel gebruik neem je hier nog altijd gewijd zand mee. Daarnaast bewaart de kerk zijn gebeente in een bronzen reliekschrijn. In de schatkamer zie je zijn historische kleed én een zilveren reliekbuste uit 1704 met zijn schedel. Tot slot sta je dankzij een moderne 3D-gezichtsreconstructie letterlijk oog in oog met het echte gezicht van deze ridder.