Het Utrechts Archief is gevestigd in het voormalige gerechtsgebouw van Utrecht, waar ruim 400 jaar recht werd gesproken. Het gebouw heeft een duidelijke neoclassicistische voorgevel, ontworpen door architect Christiaan Kramm, waarvan het entreeportaal doet denken aan een Romeinse triomfboog. Deze gevel stamt uit de verbouwing van 1838, toen het complex werd ingericht als rechtbank op de resten van de middeleeuwse bebouwing. Onder deze klassieke façade gaat echter een veel oudere geschiedenis schuil. Op deze plek stond ooit de Paulusabdij, een elfde-eeuws klooster waarvan nog altijd sporen zichtbaar zijn in het interieur. Zo herinnert de oude wijnkelder aan deze lange gebruiksgeschiedenis: hier werden vroeger niet alleen wijn, maar ook andere goederen opgeslagen. Tegenwoordig is deze ruimte onderdeel van een van de expozalen van Het Utrechts Archief. Het hele jaar door zijn hier vaste en tijdelijke tentoonstellingen te bewonderen over verschillende Utrechtse thema’s.