In de Oudheidkamer van de Doornse Historische Vereniging “Thorheim” staan meerdere vitrines met voor Doorn belangrijke  historische voorwerpen. In de ArcheoHoek staan dit jaar twee vitrines in de schijnwerpers.

1)  Archeologische vondsten die in de loop de jaren in de Doornse bodem zijn opgegraven. Deze vondsten laten zien dat de Utrechtse Heuvelrug al sinds de ijzertijd bewoond wordt. Bij de lokale vondsten staan de verhalen van de vroegere bewoners letterlijk centraal. Te zien zijn onder meer ruim 3000 jaar oude potscherven, versierd met vingerafdrukken en nagelindrukken. Ook worden vondsten van recentere datum getoond, waaronder een stuk servies met een oranje monogram dat werd gevonden tijdens graafwerkzaamheden op het terrein van landgoed Oudeweg.

2)  Restanten karnmolen. Tijdens een opgraving op het terrein van lansgoed Oudeweg in Doorn hebben archeologen een spectaculaire ontdekking gedaan. In de grond troffen zij allerlei donkere verkleuringen of sporen aan, die het overblijfsel waren van weggerotte palen, opgevulde kuilen of greppels, soms met vondsten: aardewerk, stukken natuursteen of baksteen, waardoor we deze sporen kunnen dateren. In één van de opgevulde kuilen lagen stukken hout van een onbekende constructie. Wat kon dit geweest zijn?

Om die vraag beantwoord te krijgen, zijn de stukken bestudeerd door een houtspecialist, met een spectaculaire uitkomst. De houtspecialist ontdekte dat de stukken hout behoorden tot een karnmolen, aangedreven door een rad of molen die in beweging gezet werd door hondenkracht! Een zogenaamde ‘hondenmolen’ of ‘hondenkarn’ dus. Deze methode van karnen kwam regelmatig voor vanaf de 18^e eeuw. Maar dit geldt niet voor de molen uit Doorn: uit onderzoek op de jaarringen van het hout is gebleken dat deze molen uit de 14^e eeuw stamt. De oudst bekende hondenmolen dus!

Of het de enige uit die tijd in Nederland of zelfs Europa is, valt te betwijfelen, omdat deze structuren simpelweg niet snel herkend worden. Maar misschien worden vanaf nu in heel Nederland hondenmolens gevonden. Met de Doornse karnmolen als het grote voorbeeld.

Het hele proces én de uitkomsten kunt u bekijken op:  https://www.youtube.com/watch?v=Ajht-ZdsFQA

Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met de archeoloog van de gemeente Utrechtse Heuvelrug.