De parel van Wijchen is het renaissancekasteel dat midden in het centrum staat. Het kasteel kent een lange en rijke geschiedenis.

Het verhaal van Kasteel Wijchen begint waarschijnlijk halverwege de elfde eeuw, toen de eerste heren van Wijchen besloten een moerasburcht te bouwen in een ven dat ook nu nog onderdeel uitmaakt van het natuurlijke afwateringssysteem van het riviertje de Kleine Elst. Vergeleken met het kasteel zoals we dat nu kennen, was wat Godefridus van Wijchen liet bouwen nog heel rudimentair.

In de veertiende eeuw kwam het kasteel in handen van de familie Van Galen, die het erfde van de familie Malburgen. De Van Galens bouwden het kasteel verder uit en gaven het de kenmerkende vierkante vorm met binnenplaats. Zo ontstond een compact zaaltorenkasteel, waarmee de eerste stap werd gezet van een strategisch verdedigingswerk naar een adellijk landhuis.

De eeuwen daarna raakte het kasteel in verval. In 1536 kwam het in handen van de familie Van Bronckhorst-Batenburg, die het grondig restaureerde. In 1609 werd het kasteel eigendom van Emilia van Nassau, dochter van Willem van Oranje, en haar echtgenoot Emmanuel van Portugal. Zij gaven het kasteel een bijzondere liefdesgeschiedenis mee. Emilia was katholiek en Emmanuel protestants – een verboden liefde. Om de bouw te bekostigen sprak Emilia een deel van de erfenis van haar moeder, Anna van Saksen, aan en verkocht zij haar parelketting voor 9.000 gulden. Het prinselijk paar liet op de resten van de oude burcht een geheel nieuw kasteel in Hollandse renaissancestijl bouwen. Daarmee vormden zij het kasteel om tot het landhuis dat we vandaag de dag kennen.

Na hen kende het kasteel verschillende eigenaren, totdat het in handen kwam van de familie d’Osy, die het langst eigenaar is geweest (van 1771 tot 1903). Veel leden van deze familie stonden bekend als weldoeners. Zij leverden een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van de nijverheid en het verbeteren van het dagelijks leven in Wijchen. De familie d’Osy was katholiek, wat bijdroeg aan de goede verstandhouding met de overwegend katholieke bevolking.

In 1903 werd het kasteel gekocht door jonkvrouwe Andringa de Kempenaer. Zij kwam uit het noorden en had aanvankelijk geen goede verstandhouding met de Wijchenaren, over wie ze in haar memoires stevige kritiek uitte. De aankoopprijs bedroeg 26.850 gulden.
In 1906 ging het kasteel bijna verloren door de zogeheten Sinterklaasbrand; er bleef slechts een ruïne over. Tegen alle verwachtingen in besloot zij, samen met haar familie, het kasteel te renoveren en te restaureren. Aanvankelijk wilde de jonkvrouw na de brand liever een villa laten bouwen op het voorterrein van de kasteelruïne, maar uiteindelijk liet zij zich overtuigen het kasteel toch te herbouwen.

In 1932 kwam het kasteel in handen van de gemeente. Tegenwoordig is hier Museum Kasteel Wijchen gevestigd en vinden er ook politieke bijeenkomsten, trouwerijen en festiviteiten plaats. Het is daarmee het kloppend hart van politiek en cultuur in Wijchen geworden.