Het meest bekende religieuze monument van de stad is gebouwd tussen de 14e en de vroege 16e eeuw. Het onderste deel van een oudere, 13e-eeuwse romaanse bakstenen kerktoren bleef daarbij behouden en werd opgenomen in het nieuwe gebouw. De imposante kruisbasiliek vormt een hoogtepunt van de gotiek in het hertogdom Brabant en wordt gekenmerkt door een grote rijkdom in detaillering en beeldhouwwerk. Het gebouw heeft een basilicale opzet met dubbele zijbeuken en kooromgang met straalkapellen. Koor en schip worden geschraagd door dubbele luchtbogen. Tot de rijke gebeeldhouwde onderdelen van het exterieur behoren onder meer de reliëfs in de wimbergen (driehoekige gevelvlakken boven de spitsboogvensters) en de vele gebeeldhouwde figuren op de luchtbogen van het schip. De middentoren op de viering (kruising tussen schip en transept) was oorspronkelijk in de 16e eeuw voorzien van een hoge houten opbouw met spits. Deze markante middentoren was met zijn hoogte van circa 96 meter veel hoger dan de bakstenen toren aan westzijde van de kerk. Na blikseminslag in 1584 stortte de middentoren in en werd vervangen door de huidige koepel. In de 17e en 18e eeuw kwam een periode van verval. Sinds het midden van de 19e eeuw (tot recent) volgt een aantal ingrijpende restauraties van dit rijkst vormgegeven gotische bouwwerk van Nederland. De Sint-Jan is de belangrijkste Mariabedevaartskerk van Nederland. Het genadebeeld van de Zoete Lieve Vrouw wordt jaarlijks door duizenden pelgrims bezocht. Naast bedevaarts- en parochiekerk is de St. Jan ook de hoofdkerk van het bisdom van ’s-Hertogenbosch. De cathedra, de bisschopszetel, heeft in de Sint-Jan haar plaats. Daar dankt de kerk haar titel kathedraal aan. Vanwege haar rijke historie en beeldbepalend karakter geldt de St. Jan als meest bepalende R.K. Kerk van Nederland.
Vrij toegankelijk, tijdens eventuele diensten gesloten.
‘In de schaduw van de kathedraal’
De Sint-Jan, de familie Slager en het Brabantse leven
Van 23 april tot en met 13 september is in de kooromgang van de Sint-Janskathedraal de tentoonstelling In de schaduw van de kathedraal te zien. Bezoekers kunnen hier schilderijen en tekeningen bewonderen van verschillende leden van de Bossche schildersfamilie Slager.
De kunstwerken laten zien hoe de kunstenaars, vanuit de omliggende straten, naar de Sint-Jan keken: als een onmisbaar onderdeel van het dagelijks leven in de stad. Al eeuwenlang bepaalt de kathedraal het ritme van ’s-Hertogenbosch – niet alleen als religieus en architectonisch monument, maar ook als levendig middelpunt van de stad. Met deze presentatie nodigt Museum Slager bezoekers uit om de wereld rond de Sint-Jan te ervaren door de ogen van schilders die de kathedraal en haar omgeving van dichtbij kenden.
De tentoonstelling is georganiseerd door Museum Slager ter gelegenheid van het 50-jarig jubileum en onderstreept de historische en inhoudelijke band met de Sint-Jan. In de schaduw van de kathedraal is gratis toegankelijk en vormt een geschenk aan de kathedraal, haar bezoekers en de stad.
