Monument

Kerk te Beets

Programma
Za
Zo

Adres

Beets 51, Beets

Openingstijden

za 12 sep. 11:00 - 16:30
zo 13 sep. 11:00 - 16:00

Achtergrondinformatie uitklap icoon

De kerk van Beets is een eenbeukige kruiskerk en al sinds de 18e eeuw multifunctioneel!

De kerk bestaat uit een driezijdig gesloten koor, een dwarsbeuk (transept) met vrij korte armen en een schip. Op het westeind van het schipdak staat een houten torentje.
Het bouwjaar van de oorspronkelijke kerk wordt geschat rond 1360, uitgevoerd in hout (vaksteenconstructie) of baksteen en voorzien van een zadeldak met schildeind.

In het begin van de vijftiende eeuw werd het oude kerkgebouw aan de oostzijde uitgebreid met het huidige bakstenen koor. De paalfunderingen bleken ondeugdelijk te zijn en daarom werd het oude kerkgebouw in de tweede helft van de vijftiende eeuw gesloopt. Op deze plaats werd het tegenwoordige transept gebouwd, geheel opgetrokken uit baksteen.
In de late 15de of vroege 16de eeuw is het schip gebouwd, ook van baksteen en veel breder dan aanvankelijk gepland, waarschijnlijk door een aanzienlijke toename van de kerkgaande bevolking.
Gezien de constructie is de toren jonger dan het schip (de torenconstructie doorsnijdt letterlijk de kapconstructie van het schip), waarschijnlijk 16de-eeuws.
Na de reformatie (de eerste Beetser predikant deed in 1576 zijn intrede) werd de kerk ingericht voor de hervormde (‘gereformeerde’) eredienst en werden de specifieke katholieke elementen verwijderd, zoals altaren en beelden..
In de eerste helft van de 17de eeuw werden de beschilderingen op het houten gewelf (van de toen nog ongedeelde ruimte) aangebracht, bestaande uit bloemen en in de koorsluiting een vruchtdragende appelboom.

De kansel dateert van 1655 en staat sinds 1680 op zijn huidige plaats. Rond de kansel werd een doophek (1680) geplaatst. Wanneer precies het schot achter de kansel is geplaatst is onduidelijk maar misschien wel ook in 1680. Zeker is dat het koor in de late 18de eeuw bestond uit twee ruimten, bestemd voor ‘school’ (beneden) en ‘raadhuis'(boven).
In de 19de eeuw, maar vermoedelijk ook al eerder, was er op de verdieping naast de raadkamer ook een ‘kerkekamer’, bestemd voor kerkelijke vergaderingen.

Het huidig aanzien van de kerk wordt in hoge mate bepaald door de grote restauraties in de jaren 1963-1965, 1979-1980 en 1994-1996. De onderhoudskosten rezen in de 20ste eeuw de pan uit, waardoor de kerk eigendom werd van de Stichting Oude Hollandse Kerken (1982).

De Gemeente Zeevang kreeg een eigen gemeentehuis en het voormalig schooltje werd de consistoriekamer.
In 2010-2011 heeft een grote restauratie plaatsgevonden waardoor de kerk haar multifunctionele karakter kon behouden.

 

 

Wist je dat?

Brachten walvisvaarders bloemen naar de Kerk van Beets? Rond de zeventiende eeuw was de Korsloot in Beets onderdeel van de verbinding tussen de Zuiderzee en De Rijp. In de haven aldaar gingen walvisvaarders voor anker om gelost te worden. Het was er een komen en gaan van schepen en er waren dan ook in en rondom de Beemster veel scheepswerven en aanverwante bedrijven gevestigd, ook in Beets. Vanwege vrieskou en/of scheepsreparaties moest de bemanning van deze walvisvaarders daar soms maanden blijven vanwege vorst en/of scheepsreparaties. Nu gaat het verhaal dat de scheepslui van de nood een deugd maakten en hun diensten in de wijde omtrek aanboden. Zo ook in de Kerk van Beets! Onder hen waren Noorse scheepslieden die, naar het schijnt, heimwee hadden naar hun thuisland en zich met verf en penseel hebben uitgeleefd op het plafond van het schip van de kerk, dat toen nog uit één grote ruimte bestond. Bloemmotieven werden ook toen al vaak in kerken in Scandinavische landen aangetroffen, en zijn door deze Noren als een pittoresk teken van hun thuis naar Beets gebracht. En zo is de Kerk van Beets aan zijn prachtige bloemschilderingen gekomen! Een stukje Scandinavië in Beets? Het zou zomaar kunnen! Tegenwoordig zijn de bloemen uit het voormalige koor (de huidige consistoriekamer) terug te vinden op het plafond van de kerk én dat van de oude Raadszaal.

Deel dit monument

Adres

Beets 51, Beets

Openingstijden

za 12 sep. 11:00 - 16:30
zo 13 sep. 11:00 - 16:00

Achtergrondinformatie

Type monument:
Religieus erfgoed
Oorspronkelijke functie:
Kerk
Bouwperiode:
15e eeuw
Huidige functie:
Kerk en cultureel centrum
Monument status:
Rijksmonument
bekijk alle monumenten in
Beets