De Koepel van Stoop is een bijzonder historisch bouwwerk op de Utrechtse Heuvelrug, gelegen op Woudenbergs grondgebied tegenover de Pyramide van Austerlitz. De koepel werd in 1840 gebouwd in neoclassicistische stijl naar ontwerp van de bekende tuinarchitect J.D. Zocher jr., in opdracht van de Amsterdamse bankier Johannes Bernardus Stoop (1781-1856).

Stoop bezat grote stukken heidegrond in de omgeving en had plannen om op deze hooggelegen plek een buitenhuis te bouwen. Vanaf hier had hij uitzicht over de Gelderse Vallei, de Betuwe en zelfs de Domtoren van Utrecht. Omdat het grondwater echter te diep bleek te zitten, werden de plannen voor een landhuis uiteindelijk niet uitgevoerd. Wel werd de theekoepel gebouwd, die tot op de dag van vandaag bewaard is gebleven als de Koepel van Stoop.

De brede, gebogen paden die naar de koepel leiden, waren oorspronkelijk bedoeld als oprijlaan naar het nooit gerealiseerde hoofdhuis. Naast de koepel liet Stoop door Zocher een landschapspark aanleggen met onder meer een jachthuis, het huidige Berghuisje. Voor zijn uiteindelijke buitenplaats week Stoop uit naar Zeist, waar later buitenplaats Molenbosch werd gebouwd.

Stoop speelde daarnaast een belangrijke rol in de ontwikkeling van de omgeving. Hij investeerde in de ontginning van de heidegronden rond Austerlitz en Heidenoord en zorgde voor werkgelegenheid voor veel bewoners. Heidenoord groeide uit tot de basis van het huidige Beauforthuis. Via zijn dochter Anna Aleida kwam het gebied later in handen van de familie De Beaufort, waarmee de geschiedenis van deze locatie nauw verbonden is geraakt met die van Den Treek en het Beauforthuis.

Sinds 2018 is het beheer van de koepel in handen van het Beauforthuis. De bijzondere locatie wordt tegenwoordig gebruikt voor kleinschalige concerten, bijeenkomsten en educatieve activiteiten.

Programma – 10.00 tot 16.00 uur
Tijdens Open Monumentendag is de Koepel van Stoop geopend voor bezichtiging. Bezoekers kunnen deze bijzondere historische plek van dichtbij bekijken en meer ontdekken over de geschiedenis van Johannes Bernardus Stoop, de aanleg van het omliggende landschap en de plannen voor de buitenplaats die hier nooit werd gerealiseerd.