Monument

Koepelkerk Witmarsum

Za

Adres

Kerkplein 2, Witmarsum

In het kort

  • De kerk werd in 1633 gebouwd in opdracht van Tjaerd van Aylva ter vervanging van een kerk uit de 13e eeuw die in 1631 met uitzondering van de zadeldaktoren door noodweer onherstelbaar werd beschadigd.
  • In 1661 brandde de toren af. Deze werd vervangen door een toren met spits, maar in 1819 afgebroken.
  • Het schip kreeg aan beide zijden een driezijdige sluiting en in het midden een achtkante dakruiter met koepel met twee klokken, een kleine klok uit 1433 en een grote uit 1656 van Jurjen Balthasar.

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 17:00

Achtergrondinformatie uitklap icoon

De geschiedenis van de Koepelkerk gaat ver terug. Al in de 10e eeuw werd hier een kerk gesticht. Rond 1200 stond er een kerkgebouw met een zadeldaktoren. In 1631 werd de kerk door noodweer verwoest, maar de toren bleef overeind. Helaas hield ook die het niet: in 1661 ging de toren verloren door brand.

Daarna verscheen eerst een nieuwe toren met spits. Deze werd in 1819 afgebroken en vervangen door wat nu zo kenmerkend is voor de kerk: de achtkantige koepel op het dak. In de dakruiter hangen twee bijzondere klokken, gegoten in 1433 en 1656. Ook het monumentale orgel verdient aandacht: gebouwd door L. van Dam in 1855 en in 1964 zorgvuldig gerestaureerd.

In de voetsporen van Menno Simons

Wist je dat de beroemde kerkhervormer Menno Simons ooit pastoor was op de plek waar nu de Koepelkerk staat? Zijn loopbaan begon in 1524 in Pingjum, in de nog bestaande Victoriuskerk. Daarna werd hij pastoor in Witmarsum.

Enkele jaren later maakte hij een ingrijpende keuze: hij verliet de kerk en sloot zich aan bij de dopers. Menno Simons groeide uit tot een verbindende figuur binnen deze beweging. Hij reisde door Friesland en ver daarbuiten naar steden als Amsterdam, Keulen, Hamburg, Lübeck, Rostock en Wismar, en legde zo de basis voor een beweging die de toekomst in ging. Zijn volgelingen werden later bekend als mennisten, internationaal bekend als mennonieten.

Dit jaar is het 500 jaar geleden dat Menno Simons tot priester werd gewijd en als hulpvicaris begon in Pingjum. Zijn levensverhaal verbindt Pingjum, Witmarsum en de rest van de wereld. Opvallend is dat er veel portretten van hem bestaan, maar geen daarvan hetzelfde is: niemand weet hoe hij er precies uitzag. Dat is niet zo vreemd, want er stond ooit een prijs op zijn hoofd.

Tijdens Open Monumentendag 2026 is er van alles te zien en te doen! Bezoekers kunnen genieten van een gevarieerd programma voor jong en oud.

  • Streekmarkt bij het Menno Simons Hûs
    Met lokale producten, gezellige muziek en leuke activiteiten voor kinderen.
  • De Koepelkerk
    Hier ontdekt u meer over het monument zelf, kunt u luisteren naar orgelspel en de tentoonstelling ‘Menno Nu’ bekijken.
  • De Schuilkerk
    Een bijzonder monument op zich, met daarnaast een kleine maar boeiende expositie.

Ook het recent geopende Menno Simons Hûs is deze dag toegankelijk. Hier vindt u een kleine expositie en wordt het monumentale verhaal van deze bijzondere plek verteld.

Deel dit monument

Adres

Kerkplein 2, Witmarsum

In het kort

  • De kerk werd in 1633 gebouwd in opdracht van Tjaerd van Aylva ter vervanging van een kerk uit de 13e eeuw die in 1631 met uitzondering van de zadeldaktoren door noodweer onherstelbaar werd beschadigd.
  • In 1661 brandde de toren af. Deze werd vervangen door een toren met spits, maar in 1819 afgebroken.
  • Het schip kreeg aan beide zijden een driezijdige sluiting en in het midden een achtkante dakruiter met koepel met twee klokken, een kleine klok uit 1433 en een grote uit 1656 van Jurjen Balthasar.

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 17:00

Achtergrondinformatie

Type monument:
Religieus erfgoed
Oorspronkelijke functie:
Kerk
Bouwperiode:
1633
Huidige functie:
Kerk
Monument status:
Rijksmonument
bekijk alle monumenten in
Witmarsum