De Koppelsluis maakt deel uit van het Koning Willem-Alexanderkanaal, een vaarverbinding van zes kilometer tussen het Scholtenskanaal bij Klazienaveen-Noord en de Bladderswijk bij Oranjedorp. Het kanaal is vrij nieuw en doorkruist de Hondsrug.

De sluis verbindt als het ware twee sluizen met elkaar en overbrugt daarmee een totaal hoogteverschil van vijf meter. In de Koppelsluis stijgt of daalt het schip in twee stappen van 2,5 meter. Hierdoor wordt gevaren op 19,5 meter boven NAP.

De Koppelsluis was een noodzakelijk onderdeel van het project Veenvaart dat is opgezet om het gebied beter bereikbaar te maken voor de pleziervaart en toerisme in de Veenkoloniën. In 2013 werd onder de naam Veenvaart de vaarverbinding Erica – Ter Apel geopend.

Met deze verbinding ontstond een schakel tussen bestaande vaarwegen, waardoor het mogelijk werd om een ‘rondje Drenthe’ te varen en een kortere vaarroute naar Duitsland te gebruiken. Daarmee is niet alleen een oud netwerk van vaarwegen opnieuw verbonden, maar is ook de dynamiek in het gebied veranderd, met meer aandacht voor recreatie, cultuur en landschap.