Op veilige afstand van de bebouwde omgeving vind je het Kruithuis. Omringd door de aarden wallen van het bastion en voorzien van dikke muren was het gebouw de perfecte plek om buskruit op te slaan. Tegenwoordig vind je er een museum waarin de geschiedenis van de 1 Aprilvieringen centraal staat.

Dit is een MAAKBAAR monument! Ooit was het Kruithuis opslagplaats voor buskruit, in later jaren werd het ‘hoofdkwartier’ van de scouting en tegenwoordig is het een goed bezocht familiemuseum over de 1-april-vieringen. Er is altijd wat te doen.

De monumenten en hun categorieën in 2026:

KWETSBAAR – Ontdek de verhalen achter dit bijzondere monument.
VOELBAAR – Beleef erfgoed met al je zintuigen.
MAAKBAAR – Doe mee, ontdek en ervaar.

Extra informatie:

In het eeuwenoude Kruithuis op de wallen heeft de 1 April Vereniging een oudheidkamer ingericht met een permanente expositie over de 1 aprilvieringen door de jaren heen.

De tentoonstelling in het Kruithuis toont gebruikte wapens en kurassen, kleding, krantenknipsels, heel veel foto’s (van 1872 tot nu), een model van het geuzenschip de Prince Admirael, schilderijen, gravures, herdenkingsborden, geuzenpenningen, herinneringsmokken, trommels, boekjes, kanonskogels, noem maar op.
Op de verdieping staat een maquette van een stukje Den Briel uit 1572, in bruikleen van Miniworld in Rotterdam. Hier is ook een unieke film te zien met beelden van het koninklijk bezoek aan de stad op 1 april 1922. Pronkstuk van de oudheidkamer is een prachtige muurschildering van Nico Smit en Jan van Onselen, waarbij ze taferelen uit de geschiedenis van april 1572 hebben verbeeld.

Het Kruithuis op Bastion II, vlakbij molen ’t Vliegend Hert, dateert van 1653. Hier lag, in waterdichte vaatjes, het buskruit opgeslagen voor de kanonnen. In vroeger tijden lag het kruit opgeslagen in de kruittoren bij de stadsmuur, aan de noordkant van de stad. Toen de stadsmuur werd vervangen door wallen werd dit kruithuis gebouwd. Uit veiligheidsoverwegingen zover mogelijk van de toenmalige bebouwing af, omringd door een gracht. Het Kruithuis heeft dikke muren en had indertijd een zwak plafond, zodat de kracht van een ontploffing – mocht het misgaan – naar boven gericht zou zijn.

Voor de ingebruikneming als tentoonstelling is de expositieruimte dankzij de bouw van een zolder vergroot van 60 naar 100 vierkante meter. Zowel gemeente als bedrijven en particulieren hebben aan het Kruithuis-initiatief bijgedragen. Per seizoen trekt de tentoonstelling – een leuke onderbreking van een wandeling over de prachtige wallen – meer dan 2000 bezoekers uit binnen- en buitenland.

Openingstijden;
Van 1 april tot 1 november, op zaterdag van 11.00 tot 16.00 uur en op zondag van 12.00 tot  16 uur. De toegang is gratis, maar een donatie wordt op prijs gesteld.