Landgoed Quadenoord

Een verrassing diep in de Renkumse bossen, aan de noordkant van het Renkums Beekdal. De gerenoveerde watermolen (2021) Kwadenoord 1 en Huize Quadenoord, een villa in de stijl van de Amsterdamse school in expressionistische baksteenarchitectuur. (zie Huize Quadenoord)

De Watermolen Kwadenoord I

De historische watermolen is het laatste tastbare gebouw uit de rijke watermolen geschiedenis van het beekdal. In de tweede helft van de 18e eeuw draaiden in het Renkums Beekdal maar liefst negen molens op waterkracht. Alle negen waren papiermolens en waren van groot belang voor de ambachtelijke papierindustrie. Door de industriële revolutie verdwenen de watermolens en kwam de papierindustrie op stoom. Op het Landgoed stonden drie molens, Kwadenoord 1, 2 en 3. Kwadenoord 1 is omgebouwd tot korenmolen. De namen van de drie molens zijn in de 19e eeuw vernoemd naar de naam die de Romeinen aan dit gebied hebben gegeven.

Kwadenoord 1 is de historische naam van de molen. Als nationaal erfgoed is besloten de historische benaming te gebruiken. Uit overlevering blijkt dat tijdens de Romeinse overheersing moordenaars, vanuit de Romeinse vesting in de buurt, naar dit gebied werden verbannen.  Alwaar zij een zekere dood tegemoet gingen in het ondoorgrondelijke moerasgebied. De Romeinen noemden het Kwadenoord. Een tweede versie verhaalt over een nederzetting met krijgers en jagers op deze plek die zich niet onderwierpen aan het juk van de Romeinen. De Romeinen meden deze plek om niet een kopje kleiner gemaakt te worden. Zij noemden het Kwadenoord.

De korenmolen draaide op twee maalkoppels. In 1912 werd een machinekamer gebouwd voor een petroleummotor voor een derde maalkoppel. Noodzakelijk omdat in die tijd regelmatig te weinig water door de beek stroomde en de boer graan moest malen voor veevoer. Kwadenoord 1 stopte in 1921 als laatste watermolen in het beekdal. Nadat de naastgelegen boerderij onbewoond raakte en werd afgebroken, raakte de molen meer en meer in verval.
De gemeente Renkum heeft in 1991 de molen op haar monumentenlijst geplaatst. Vanaf die tijd hebben meerdere partijen, waaronder de eigenaren van het landgoed, zich ingezet om de molen te restaureren. Het duurde tot 2019 om de neuzen dezelfde kant op te krijgen en te starten met fondsenwerving.
Bij de restauratie is nagenoeg al het hout uit eigen bos van het landgoed gebruikt. In 2021 is de molen opgeleverd en nu is de molen regelmatig geopend voor publiek. Er wordt graan van de stichting Graan Geluk gemalen tot meel en met de onlangs verkregen buil wordt het meel gezeefd tot bloem, gries en zemelen.