Fotograaf: Ronald Peeters
Monument

Paleis-Raadhuis

Programma
Za
Zo
rondleidingen * expositie

Adres

Willemsplein 1, Tilburg

In het kort

  • rondleidingen op zondag 13 september: 11.30 – 12.15 uur, 12.45 – 13.30 uur, 14.00 – 14.45 uur en 15.15 – 16.00 uur
  • expositie van Fixeer, ‘Erfgoed van Morgen’

Openingstijden

za 12 sep. 11:00 - 16:00
zo 13 sep. 11:00 - 16:00

Achtergrondinformatie uitklap icoon

Architecten: Jan C. Boon / verbouwing 1936 Oscar Leeuw (1866-1944) uit Nijmegen.

Kroonprins Willem verbleef vanaf 1831 vanwege de Tiendaagse Veldtocht regelmatig in zijn hoofdkwartier Tilburg. Hij bewoonde het zogenaamde ‘oude paleis’, een fabrikantenwoning die tot 1873 recht tegenover het huidige Paleis-Raadhuis stond. Op de betonnen fontein van Beljon op het voorplein herinnert een bronzen plaquette hier nog aan.
Na zijn troonsbestijging als koning Willem II in 1840 werd bij hem de behoefte om een groter en waardiger paleis als zuidelijke residentie te bouwen steeds groter. Grote haast had hij er echter niet mee, want pas in 1847 werd met de bouw begonnen. De vorst zou zelf het basisontwerp hebben bedacht, geïnspireerd door het Strawberry Hill House in Londen, dat uit de vroege achttiende eeuw stamt. Architect was zijn bouwmeester Jan C. Boon. Aannemer was de Tilburgse timmerman Adriaan Goyarts.

De koning heeft het paleis helaas nooit kunnen bewonen. Hij overleed in zijn ‘oude paleis’ in 1849, nog voordat zijn nieuwe onderkomen dat jaar werd opgeleverd. Het nieuwe paleis werd, behalve door een huisbewaarder met zijn gezin in het souterrain, niet meer bewoond en het bleef leeg staan tot 1864 toen het door de erfgenamen aan de gemeente Tilburg werd geschonken onder de voorwaarde dat er een Rijks-HBS met de naam Koning Willem II in zou worden gehuisvest. De Rijks-HBS Koning Willem II zat hier van 1866 tot 1934. Een van de eerste leerlingen was de wereldberoemd geworden schilder Vincent van Gogh, die er van 1866-1868 heeft gestudeerd.

In 1934 bepaalde koningin Wilhelmina  dat het gebouw bestemd mocht worden als representatief stadhuis. De Rijks-HBS is in 1936 door architect Oscar Leeuw in art-decostijl verbouwd tot representatief Paleis-Raadhuis. De oprijlaan met vijver zijn verdwenen bij de bouw van de ondergrondse parkeergarage voor het stadhuis in 1971. In 2022 is die garage gesloopt en werd het paleis met het stadhuis verbonden.
Het interieur van het Paleis-Raadhuis is nog volledig intact. Er hangen vele geschilderde portretten van personen die een historische relatie met de stad hebben.

Wist je dat?

Tijdens het weekend van Open Monumentendag openen het Stadhuis (op zaterdag) en het Paleis-Raadhuis (op zaterdag en zondag) hun deuren voor iedereen die nieuwsgierig is naar de geschiedenis van Tilburg, de democratie in de stad en het erfgoed van gisteren en morgen. Het programma biedt een afwisselende mix van rondleidingen, wandelingen, kleine exposities en ontmoetingen. Bezoekers dwalen door historische ruimtes, luisteren naar verhalen van meestervertellers, ontmoeten raadsleden en ontdekken hoe het paleis zich in de loop der eeuwen heeft ontwikkeld. Stadsmuseum Tilburg brengt de verhalen van bewoners en bestuurders van het Paleis-Raadhuis tot leven. In eerste instantie waren dat koning Willem II en Anna Paulowna, later de jonge Vincent van Gogh die hier zijn eerste tekenlessen kreeg. In de twintigste eeuw maakten bestuurders en inwoners van de stad actief gebruik van dit historische gebouw. Het Paleis Raadhuis kan dan ook met recht een monumentaal pand worden genoemd: erfgoed in optima forma.

Deel dit monument

Adres

Willemsplein 1, Tilburg

In het kort

  • rondleidingen op zondag 13 september: 11.30 – 12.15 uur, 12.45 – 13.30 uur, 14.00 – 14.45 uur en 15.15 – 16.00 uur
  • expositie van Fixeer, ‘Erfgoed van Morgen’

Openingstijden

za 12 sep. 11:00 - 16:00
zo 13 sep. 11:00 - 16:00

Achtergrondinformatie

Type monument:
Woonhuis
Openbaar gebouw
Oorspronkelijke functie:
Paleis koning Willem II
Architect:
Jan C. Boon / verbouwing 1936 Oscar Leeuw (1866-1944)
Bouwperiode:
1849, 1936
Huidige functie:
Paleis-Raadhuis
Monument status:
Rijksmonument
bekijk alle monumenten in
Tilburg