Fotograaf: Gerhard Hof
Monument

Park Over-Holland

Mooi voorbeeld van een 17de eeuws park van een buitenplaats dat door Utrechts Landschap prachtig is gerestaureerd

Adres

Rijksstraatweg 5, Nieuwersluis

In het kort

  • Overpark van een buitenplaats
  • Rondleiding door de boswachter

Achtergrondinformatie uitklap icoon

Geschiedenis buitenplaats en overpark

In de Gouden Eeuw bouwden rijke Amsterdamse kooplieden buitenverblijven langs de Vecht om de stedelijke beslommeringen te ontvluchten. De buitenplaats Over-Holland werd in de 17e eeuw gesticht, waarbij het huis aan de ene zijde van de Herenweg (nu Rijksstraatweg) verrees en het overpark aan de andere zijde werd aangelegd. De locatie was per boot vanuit Amsterdam via de Amstel, Angstel en Nieuwe Wetering goed bereikbaar.

Dit deel van de Vechtstreek wordt wel de ‘Mennistenhemel’ genoemd omdat deze buitens in de 17e en 18e eeuw door Doopsgezinde kooplieden (Mennonieten) werden gesticht.

Plaetse ter Aa

In 1676 verrijst het statige huis langs de Vecht met een parkaanleg in geometrische stijl. De zichtas vanuit het huis is daarbij gericht op de ruïne van het voormalige kasteel Aastein. De oorspronkelijke naam van het terrein is dan nog ‘Plaetse ter Aa’. In 1917 wordt voor het eerst de naam Over-Holland vermeld. Volgens overlevering lag het namelijk tegen de heerlijkheid Mijnden, dat toen tot het gewest Holland behoorde. Dat verklaart dan ook de naam Over-Holland, een stukje Holland aan de overkant.

Het overpark

Het terrein (19 ha) kenmerkt zich door een afwisseling van bos, zichtlanen, hakhout en kruidenrijk grasland. Over de diverse sloten zijn bruggen.

De oorspronkelijke tuinaanleg in geometrische stijl is nog herkenbaar aan de lanenstructuur. Een onbetwist voorbeeld hiervan is de monumentale beukenlaan, de zichtas vanuit het huis in de richting van waar ooit de ruïne van kasteel Aastein was.

Door latere ruimtelijke ingrepen, zoals de aanleg van het Merwedekanaal (na verbreding Amsterdam-Rijnkanaal) en de spoorlijn, is deze zichtas onderbroken. Tijdens de restauratie in de periode 2021-2023 is het historisch karakter van het park behouden en waar nodig beter zichtbaar gemaakt.

Natuur

Het overpark van Over-Holland heeft de rijksmonumentale status. De recente restauratie heeft toegezien op herstel van de cultuurhistorische waarden door onder andere nieuwe aanplant van bomen, heesters en bolgewassen. Ook zijn de natuurwaarden verbeterd. Het afwisselende terrein, met de vele watergangen en afwisselende beplanting, is een walhalla voor (broed-)vogels, insecten paddenstoelen. Maar ook zoogdieren, zoals diverse soorten vleermuizen, de boommarter en ree komen hier voor.

 

Deel dit monument

Adres

Rijksstraatweg 5, Nieuwersluis

In het kort

  • Overpark van een buitenplaats
  • Rondleiding door de boswachter

Achtergrondinformatie

Type monument:
Monumentaal groen
Oorspronkelijke functie:
Landgoed buitenplaats
Bouwperiode:
17de eeuw
Huidige functie:
Openbaar park
bekijk alle monumenten in
Nieuwersluis