Monument

Pauluskerk

Za

Adres

Brink 2, Baarn

Openingstijden

za 12 sep. 10:30 - 15:00

Achtergrondinformatie uitklap icoon

De Pauluskerk staat op het hoogste punt van het centrum van Baarn. Het gebouw staat op de gemeentelijke monumentenlijst als het oudste monument van Baarn. De eerste vermelding van een kerk is van 1385. De kerk was gewijd aan de Heilige Paulus en behoorde aan de Paulusabdij in Utrecht.

Deze kerk is meerdere malen verbouwd en uitgebreid. De meest ingrijpende verbouwing vond plaats in 1888. Vanaf die periode is de kerk driebeukig, ook werd het interieur 180 graden gedraaid. Het gebouw en het interieur zijn asymmetrisch.

De toren van de is 43 meter hoog. Bijzonder is dat de toren naast de middenas van de kerk staat. In de toren bevindt zich een carillon met 35 klokken.

Preekstoel
In de kerk staat een zeszijdige eikenhouten preekstoel uit de zeventiende eeuw, versierd met rondbogen. Links en rechts van de preekstoel hangen twee borden met de tekst van de Tien Geboden.

Doopvont
De achthoekige doopvont van Namense steen dat sinds 1976 voor in de kerk staat is versierd met vier koppen, vermoedelijk het symbool van de vier stromen van het paradijs, namelijk de Tigris, Eufraat, Nijl en Ganges. De doopvont wordt gedateerd op het einde van de veertiende of begin van de vijftiende eeuw. Na de beeldenstorm was de doopvont vele jaren zoek. In 1888 werd een helft teruggevonden en in 1975 kwam de andere helft bij opgravingen tevoorschijn. Daarna volgde restauratie. Enkele jaren geleden is een koperen bekken met koperen deksel geplaatst, op de rand staan gegraveerd de woorden: gebroken – begraven – gevonden – hersteld.

Hofkerkbank
Een ander historisch kerkmeubel is de Hofkerkbank, geplaatst in opdracht van prins Willem III (1650 – 1702), de eerste bewoner van paleis Soestdijk. Hij huwde in 1677 met de 15-jarige Mary Stuart II. Op de overkapping boven de kerkbank is het wapen van Willem III aangebracht.
Naast de Hofkerkbank geeft de glazen deur toegang tot het kerkelijk centrum ‘De Herberg van Paulus’. Tot 1986 was hier een zijingang die gebruikt werd door leden van de Koninklijke Familie als zij hier ter kerke gingen.

Orgel
Het orgel in de Pauluskerk is een zogenaamd Flentrop orgel, het dateert uit 1959. Het is een middelgroot orgel en een goed voorbeeld van ‘neobarokke’ orgelbouw, een stijlrichting die na de oorlog als reactie op de industriële orgelbouw van voor de oorlog ontstond. Het wordt gezien als een twintigste-eeuwse interpretatie van de orgelbouw van het hoogtepunt van de orgelkunst: het Noordduitse orgeltype uit 1700. In 1994 werd het orgel schoongemaakt waarbij alle 1500 pijpen opnieuw werden geïntoneerd. Het 50-jarig jubileum van dit orgel in 2009 is aangegrepen om een aantal verbeteringen aan te brengen.

Gedachtenisplaatsen
Onder het balkon achter in de kerk zijn gedachtenisplaatsen ingericht voor doop en overlijden van gemeenteleden.

Grafstenen
Tot 1 januari 1829 werden in en om de kerk mensen begraven. In de stenen vloer in de kerk zijn nog enkele namen en data te lezen. Veel grafstenen zijn bij de grote verbouwing in 1888 verloren gegaan.
Alleen de grafsteen van Josina van Drakenborg en Dirk van Zuylen van de Haer -Heer van slot Drakenborg- is bewaard gebleven. Het is geplaatst in de hal bij de hoofdingang, onder het orgel. Drakenburg was een Ridderhofstad gelegen ten noorden van kasteel Groeneveld, het vormde ooit één geheel met Drakensteyn in Lage Vuursche.

Deel dit monument

Adres

Brink 2, Baarn

Openingstijden

za 12 sep. 10:30 - 15:00

Achtergrondinformatie

Type monument:
Religieus erfgoed
Oorspronkelijke functie:
kerk
Bouwperiode:
14e eeuw
Huidige functie:
kerk
Monument status:
Rijksmonument
bekijk alle monumenten in
Baarn