Monument

Sint Lambertuskerk Escharen

Zo
2 activiteiten

Adres

Burg. de Bourbonplein 2, Escharen

Openingstijden

zo 13 sep. 10:30 - 17:00

Achtergrondinformatie uitklap icoon

De Rooms Katholieke kerk in Escharen is gewijd aan de H.Lambertus. De kerk, met bijbehorend Heilig Hartbeeld staat aan de oostelijke zijde van de St. Machutusweg. De kerk is in oorsprong een uit 1863 daterende neo-gotische eenbeukige kerk met een markante geveltoren. Deze toren beheerst het silhouet van Escharen. De architect is vermoedelijk J. Werten. De kerk werd in 1863-’64 door pastoor L. Verstraaten gebouwd ter plaatse van een oudere kerk (met toren uit 1809). In 1930 is de kerk met lage en smalle zijbeuken uitgebreid. Omstreeks die tijd werd ook aan de straatzijde de lage bakstenen muur ten noorden van de toren gemetseld, waarop een kunststenen Heilig Hartbeeld geplaatst is.

De kerk is gedekt door zadeldaken met geschubde leien in Maasdekking. Aan de zuidelijke zijde van de kerk is de oude situatie nog zichtbaar. In de sobere handvorm bakstenen gevels, geschoord door steunberen, is per travee een spitsbogig venster met dubbele lancet en rozet aangebracht. Tegen de derde travee staat een uitgemetselde biechtstoel. In de koortraveeën en apsis bestaan de hoge lancetvensters uit een dubbele lancet met zeslobbige rozet. Aan de westelijke zijde staat een aangebouwde geveltoren van drie geledingen. Deze bestaat uit drie geledingen., De eerste twee geledingen bestaan uit het portaal met spitsbogig timpaan en een hoog venster met een tracering van drie lancetten, bekroond door drie vierpasrozetten. Boven de gekoppelde galmgaten met deelkolom en twaalflobbige rozet verheft zich een ingesnoerde achtkantige spits met uurwerk. In de westelijke facade zijn een zestal hard- en zandstenen gevelstenen ingemetseld. Boven het portaal is aan de linkerzijde een steen geplaatst, met een schild waarop de tekst: “S P Q E”. Aan de rechterzijde een identieke steen met in de Franse taal een opsomming van de deugden. Links en rechts van de toren zijn twee maal twee stenen ingemetseld, waarvan alleen de laagste aan de noordelijke zijde leesbaar is: “Proto + Petra / Viro~Nobilissimo / Henrico-de-la-Geneste / protonotario-apostolico / + pos! ta +” .
In 1930 is aan de noordelijke zijde over drie vakken van het schip een lage zijbeuk onder lessenaar dak, met eenvoudige spitsbogige vensters aangebouwd. Tegen de vierde travee verrees toen een transeptarm met uitgebouwde biechtstoelen en eenlaags aangrenzend stookhok. In het transept enkele spitsboogvensters met samengestelde ezelsrugboogtracering. Tegen de oostelijke zijde van deze transeptarm werd tegelijkertijd een kapel met halfronde sluiting gebouwd. Aan-de westelijke zijde werd de zijbeuk eveneens halfrond gesloten, zodat ook hier een kapelruimte ontstond. Door deze ingrepen kreeg het gebouw een asymmetrische plattegrond.
In de kerk, op de orgelgalerij, een viervoets orgel , oorspronkelijk in de balustrade geplaatst, mogelijk uit 1759. Het is hier geplaatst in 1843 door F.C. Smits. Het instrument bevat ouder pijpwerk dan 1759 en is wellicht in dat laatste jaar vervaardigd door de Gemertse orgelmaker Paules van Yesdonk. Vijfdelig front met midden- en zijtorens. Op de torens en tegen de kas beeldhouwwerk van de Udense beeldhouwer Petrus Verhoeven.

Wist je dat?

De Lambertuskerk van Escharen heeft een lange geschiedenis achter de rug. De eerste voorganger van het huidige gebouw moet er voor het jaar 1000 hebben gestaan. Als dochter van de kerk van Cuijk, fungeerde de kerk van Escharen weer als moederkerk van Grave en de kapellen van Gassel, Tongelaar en Hal. Het eerste kerkje in Escharen was een houten kerkje, wel met een toren, wat vrij zeldzaam was. De vondsten van deze houten kerk moeten gedateerd worden tussen het jaar 1000 en 1050. Het eerste tufstenen kerkje verscheen rond het jaar 1150. `Ongeveer een eeuw later is de kerk vergroot in baksteen. Tussen 1300 en 1400 schijnt de kerk wel vier keer afgebrand te zijn. In 1602 werd Grave veroverd door de Spaanse troepen, waarmee de kerk daar in handen van de protestanten kwam. De Graafsche katholieken zochten hun heil in Escharen en Velp. Maar na de vrede van Munster in 1648 was het ook voor de Lambertuskerk gedaan. De kerk werd in beslag genomen door de autoriteiten en gesloten. Net als de Graafsche mensen moesten nu ook de Estersen ter kerke naar Velp, dat viel onder het nog katholieke Land van Ravenstein. Die situatie duurde tot de inval van de Fransen in 1672. De katholieken kregen weer de mogelijkheid om zogenaamde schuurkerken te bouwen. Dus ook hier in Escharen verrees zo'n onopvallend gebouw voor de eredienst. In 1799 was het politieke tij gekeerd en werd de oude parochiekerk aan de katholieken teruggegeven. Maar het gebouw was inmiddels niet meer dan een ruïne. Na 1648 was er geen onderhoud meer gepleegd en de kerk had dienstgedaan als stal voor vee. Met het beleg van Grave in 1674 was het flink beschadigd geraakt. Men bleef dus liever de schuurkerk gebruiken, al had die de jaren ervoor ook het nodige meegemaakt. In 1863 verrees naast de schuurkerk de huidige neogotische kerk van Hugo Cornelius Dobbe (1832-1903) uit Den Bosch. Op 9 april 1863 was de eerste steenlegging door Mgr. Henr. de la Geneste, proto-notarius apostolicus, rector van de Wijnberg in Grave. Pastoor Lambertus Verstraaten (1860-1867 pastoor) afkomstig uit Mill, was de 'bouwpastoor'. In 1864 wordt er achter de kerk een nieuwe pastorie gebouwd. De nieuwe kerk werd op 11 april 1864 ingezegend. De eerste dopeling in deze kerk was Wilhelmus van Sambeek, geboren 10 april 1864.

Deel dit monument

Adres

Burg. de Bourbonplein 2, Escharen

Openingstijden

zo 13 sep. 10:30 - 17:00

Achtergrondinformatie

Type monument:
Religieus erfgoed
Oorspronkelijke functie:
kerk
Architect:
J. Werten
Bouwperiode:
1863
Huidige functie:
kerk
Monument status:
Provinciaal monument
bekijk alle monumenten in
Escharen