De stadsmuren verdedigen was van oudsher een maatschappelijke taak die vervuld werd door de gilden. Rond 1550 gaf Karel V opdracht om de Utrechtse stadsmuur uit te breiden met een aantal stenen bastions. Sonnenborg is hiervan de best bewaarde, mede omdat het – nadat het haar militaire functie als verdedigingswerk verloor – voor veel andere, vooral wetenschappelijke, doeleinden is gebruikt. In 1639 legde Henricus Regius een Hortus Botanicus aan. Later, in 1851, vestigde de natuurkundige Buys Ballot er een sterrenwacht. Ook het KNMI heeft hier in haar beginjaren gevestigd gezeten. Tegenwoordig is het een publiekssterrenwacht en museum.

Let op: het museum en de sterrenwacht zijn de hele dag open, het terreplein is alleen toegankelijk van 10:00 tot 12:00.