Fotograaf: Mark Vogt
Monument

10 Stadsboerderij

Programma
Zo
Openstelling en kinderactiviteit

Adres

Spijk 13, Wageningen

In het kort

  • De Stadsboerderij staat er nog altijd fris en fraai gerestaureerd bij
  • 145 jaar geleden wordt het pand in opdracht van de in 1876 opgerichte Rijkslandbouwschool geplaatst
  • In aanvang bedoeld als tuinmanswoning

Openingstijden

zo 13 sep. 11:00 - 16:00

Praktische informatie

Openstelling en kinderactiviteit

Achtergrondinformatie uitklap icoon

Bijna anderhalve eeuw staat deze boerderij al langs de stadsgracht aan het Spijk. In de tussentijd heeft het pand al meerdere doelen gediend. Maar de oorspronkelijke functie is die van tuinmanswoning met schuur. Deze verrijst in 1880 te midden van de proefvelden van de kort daarvoor opgerichte Rijkslandbouwschool (1878). De school vindt zijn onderkomen in de 18e-eeuwse Bassecour. De tuinen erachter worden getransformeerd tot botanische tuin met fruit- en boomkwekerij. Tot de aankoop van de Bassecour en achterliggende terreinen door het Rijk, behoort ook een groot perceel aan de overzijde van de gracht. Het blijkt een vruchtbare plek voor proeven in de akkerbouw. Zo boekt leraar aan de Rijkslandbouwschool Luitje Broekema er rond de eeuwwisseling flinke vooruitgang voor de plantenveredeling, met nieuwe tarwerassen als Duivendaal-, Spijk- en Wilhelminatarwe. Rassen die later ook in het buitenland veel verbouwd worden en de landbouw een grotere en betere opbrengst leveren.
Toch is het lange tijd niet zo zeker dat de voormalige tuinmanswoning van Rijksbouwkundige Jacobus van Lokhorst mag blijven (be)staan. De proefvelden aan het Spijk zijn in 1950 al opgekocht door de gemeente, de tuinmanswoning volgt in 1964. Het plan is om op de voormalige proefvelden het gemeentelijk zwembad te bouwen. Dit komt uiteindelijk meer oostwaarts, aan de Rustenburg te liggen. Even lijkt het erop dat de tuinmanswoning toch moet wijken, als voorbereiding voor de grootschalige uitbreiding in de Uiterwaarden. Minister Gruyters van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening steekt in 1975 gelukkig een stokje voor dit megalomane Uiterwaardenplan. Zo kunnen we anno 2026 nog genieten van een vrolijke beestenboel rondom een prachtige oude proefboerderij net buiten de gracht: de Stadsboerderij. En, niet te vergeten, van de prachtige natuur in de uiterwaarden.

Veerkrachtig erfgoed

Wist je dat?

De proeven die hier genomen werden met het kweken van tarwe bleken later van grote betekenis voor de plantenverdeling

Deel dit monument

Adres

Spijk 13, Wageningen

In het kort

  • De Stadsboerderij staat er nog altijd fris en fraai gerestaureerd bij
  • 145 jaar geleden wordt het pand in opdracht van de in 1876 opgerichte Rijkslandbouwschool geplaatst
  • In aanvang bedoeld als tuinmanswoning

Openingstijden

zo 13 sep. 11:00 - 16:00

Praktische informatie

Openstelling en kinderactiviteit

Achtergrondinformatie

Type monument:
Boerderij
Oorspronkelijke functie:
Tuinmanswoning
Architect:
Jacobus van Lokhorst
Bouwperiode:
1880
Huidige functie:
Stadsboerderij
Monument status:
Gemeentelijk monument
bekijk alle monumenten in
Wageningen