Het Stadsmuseum Grave neemt je mee op reis door de boeiende geschiedenis van Grave en omgeving. Het museum huist in de 17e eeuwse Hampoort, één van de vroegere toegangen tot de stad. In twee zalen, waarvan één in de Hampoort zelf, maak je kennis met het glorierijke verleden van Grave als meest belegerde stad van Nederland. Een derde zaal, die deels in de stadswal is gebouwd, biedt ruimte aan regelmatig wisselende tentoonstellingen.

De oorsprong van het museum
De Hampoort zelf vertelt al een verhaal over vestingstad Grave. Het prachtige monumentale pand uit 1688 staat in de Top 100 van Nederlandse Unesco monumenten!
Het museum vindt zijn oorsprong in de privé-collectie van de Graafse amateurarcheoloog Martien Koolen. Zijn collectie werd ondergebracht in het oude stadhuis van Grave.
In 1977 zag de Stichting Graeft Voort het levenslicht en nam zij het initiatief voor een museum, waarin zij ook de collectie van Koolen opnam. De collectie van het museum bleef groeien. Al snel was de ruimte in het stadhuis te klein en vond men meer ruimte in de Sint-Elisabethskerk. Via een voormalig atelier in de Lomberdstraat komt het museum in 2006 uiteindelijk in de Hampoort terecht.
In 2011 is het museum uitgebreid met een moderne aanbouw, deels verscholen in de aarden wal naast de Hampoort. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed begeleidde de realisatie.
Sinds 2011 is het Stadsmuseum Grave een ‘Geregistreerd Museum’: de erkenning dat het museum voldoet aan alle museale eisen.

Grave in het kort
Grave ontstaat rond het jaar 1140, wanneer Herman II van Cuyk een kasteel laat bouwen op een voorheen onontgonnen stuk grond bij de monding van het Peelriviertje De Raam.
Op dit kasteel ziet Anna van Buren het levenslicht. Zij is de eerste echtgenote van Willem de Zwijger. In 1602 verovert zijn zoon Maurits de stad op de Spanjaarden, wat hem in 1611 de titel van baron van de stad Grave en het Land van Cuijk oplevert. Tot op de dag van vandaag dragen de Oranjes deze titel.

Vaste opstelling
In de historische poortzaal van de Hampoort staat Grave als vesting en haar vele belegeringen centraal. Indrukwekkend middelpunt is een grote maquette van stad en vestingrond 1845. De wanden en gewelven van het gebouw zijn in volle glorie te bewonderen.
De tweede, moderne middenzaal neemt je via zes thema’s mee van de prehistorie tot het heden. Met een frisse presentatie van bijzondere objecten, beeld, tekst en geluidsfragmenten ontdek je in vogelvlucht wat Grave en omgeving zo bijzonder maakt. Interactieve schermen geven extra kleur en verdieping aan het geheel.
Je ontmoet er Gravenaren als regeerder Jan I van Cuijk, de Oranjevorsten die Grave in hun bezit hebben gehad, Arnoud van Gelre en zijn kasteel, de familie De La Geneste die de basis heeft gelegd voor de Graafse blindeninstituten, burgemeester Ficq die zijn leven gaf voor de vrijheid in de Tweede Wereldoorlog en Engelandvaarder Ad Kanters.

Ook de huidige tijd komt aan bod: moderne architectuur met daarbij een indrukwekkende maquette met een toekomstperspectief voor de vestingstad van het beroemde bureau West 8.

In de derde zaal onder de stadswal zijn boeiende wisseltentoonstellingen te zien.
Tot en met 28 september 2026 is dit de wisseltentoonstelling van 0000artcollective. Het werk van de acht kunstenaars van het collectief kenmerkt zich door stilte en liefde voor het ambacht en de schoonheid van het materiaal. Dit zijn verbindende elementen die in het werk in diverse disciplines en materialen terug te vinden zijn. De basis van het collectief is de Nul-beweging, die in de jaren zestig van de vorige eeuw in Nederland werd opgericht. De kunstenaars van 0000artcollective herkennen de behoefte om weer bij nul te beginnen en vertrekken met hun werk vanaf nul.

Het Stadsmuseum is één van de startpunten van een verrassende speurtocht. Uitgerust met een goed gevulde knapzak kunnen kinderen kennismaken met de diverse monumenten van Grave.