Over veerkracht gesproken. Deze fraaie steenfabriek is ternauwernood gered van de sloop. Maar daar staat hij, met zijn 44 meter hoge schoorsteen, fier in de wind. Een krachtig baken in de uitgestrekte uiterwaarden.
De in 1923 gebouwde steenfabriek in, zoals zijn naam al doet vermoeden, de Bovenste Polder onder Wageningen, is een zogeheten zigzagringoven. Een constructie die een doorlopend en geleidelijk bakproces mogelijk maakt en een stuk efficiënter werkt dan de eenvoudige stenen veldovens die vanaf midden 19e eeuw langs de Nederrijn verrijzen. Voor het bakproces is nog maar een derde nodig van de voorheen vereiste hoeveelheid brandstof. Het kloeke vierkante gebouw telt in totaal zestien poorten en heeft in aanvang gietijzeren stookputten en kranen, een centrale schoorsteen en een robuuste houten kap gedekt met pannen. Opdrachtgever voor de bouw is Oosterbeker Lambertus Duijs, die hiertoe de drie verouderde veldovens uit 1846 laat slopen.
Maar tijden veranderen, kleinschalige steenfabrieken raken door sterke concurrentie onrendabel. De gemeente koopt in de jaren zestig een drietal fabrieken op met het oog op grootschalige stadsuitbreiding in de uiterwaarden (het uiteindelijk afgewezen Uiterwaardenplan). Naburige steenfabrieken De Koebongerd en Hoge Waard ontkomen niet aan de sloophamer. Voor de sloop van de Bovenste Polder kan gelukkig tijdig een stokje worden gestoken. Om mogelijk toekomstige sloopdrift te voorkomen komt de Vereniging tot Behoud van de Bovenste Polder met een vruchtbaar plan voor hergebruik. Wagenings architect Pieter Roza is verantwoordelijk voor het ontwerp, waarin de stalen hellingbaan een speelse knipoog is naar de oude functie van het pand.
Steenfabrieken horen bij ons rivierenlandschap. Zeker in Wageningen waar de steenfabricage van oudsher, naast de drukkerijen, de belangrijkste vorm van industrie was. Dankzij de herbestemming – onder meer tot woningen en ateliers – blijft het industrieel verleden in de uiterwaarden zichtbaar én tastbaar.