Amsterdamse School villa “De Boschkant” in kunstenaarsdorp Bergen

Villa ‘De Boschkant’ aan de Studler van Surcklaan 17 in Bergen behoort tot de vroege hoogtepunten van de Amsterdamse School. Deze rijksmonumentale villa werd in 1918 gebouwd als onderdeel van Park Meerwijk, een visionair plan waarin een select gezelschap architecten de ruimte kreeg om te experimenteren met expressieve vormen in een landschappelijke setting. Zeventien woningen, ontworpen door onder anderen Michel de Klerk, Piet Kramer, Margaret Staal-Kropholler en Cornelis J. Blaauw, markeren dit ensemble als een mijlpaal in de Nederlandse architectuurgeschiedenis. Blaauw ontwierp drie villa’s binnen het plan, waaronder deze.

‘De Boschkant’ valt op door zijn uitgesproken vormgeving en bijzondere plattegrond. De woning is opgebouwd rond een pijlvormig grondplan: een brede kop met woonvertrekken en een smaller staartdeel voor het dienstgedeelte en de slaapkamers. Deze opbouw zorgt voor een heldere, asymmetrische structuur met een natuurlijke spanning in de ruimtebeleving.

De architectuur is exemplarisch voor de Amsterdamse School: expressieve metselverbanden, gebogen gevelvlakken, ambachtelijke houtdetails, een gepotdekselde kapverdieping en een rieten tentdak. De detaillering is verfijnd en rijk. De okergele erkers, wigvormige balkons, verzwaarde steunberen, gezaagde gootklossen en geschulpte ornamenten maken het gevelbeeld levendig en karaktervol. Aan de noord- en zuidoostzijde zorgen horizontale roedeverdelingen en geprofileerde kozijnen voor extra ritme en lichtwerking.

Het interieur sluit naadloos aan bij de buitenkant. Glas-in-loodramen, balkenplafonds, originele tegelvloeren en houten traponderdelen zijn met zorg behouden of ambachtelijk hersteld. In 1991 is de villa door de huidige eigenaar grondig, maar respectvol gerestaureerd. De oorspronkelijke structuur bleef leidend, de detaillering werd aangevuld waar nodig, zonder concessies aan de stijl.

De villa beschikt over een woonoppervlak van circa 150 m² en staat op een ruim perceel van 1.220 m². In de tuin staat een charmant vrijstaand tuinhuis van circa 27 m², momenteel in gebruik als atelier en gastenverblijf. Een aangebouwde schuur completeert het ensemble.

‘De Boschkant’ is een woning die raakt aan het ideaal van wonen als cultuuruiting. Voor wie houdt van zorgvuldige architectuur, doordachte indeling en een plek met geschiedenis, biedt dit huis iets zeldzaams: karakter met betekenis.

CORNELIS BLAAUW EN TIJDSCHRIFT WENDINGEN
Villa ‘De Boschkant’, ontworpen door Cornelis J. Blaauw, is een rijksmonument en uniek in zijn soort. Blaauw (1885–1947) was een Nederlandse architect en vertegenwoordiger van de Amsterdamse School. In Park Meerwijk in Bergen ontwierp hij drie villa’s, waaronder ‘De Boschkant’. Zijn werk kenmerkt zich door expressieve vormen, ambachtelijke detaillering en het gebruik van baksteen, hout en riet. Opvallend aan het ontwerp is de pijlvormige plattegrond: een brede kop met representatieve woonvertrekken, gecombineerd met een smaller staartdeel waarin het dienstgedeelte en de slaapvertrekken zijn ondergebracht. Deze opzet zorgt voor een heldere, asymmetrische structuur met richting en spanning.

Later werkte Blaauw onder meer voor de Rijksgebouwendienst, waar hij laboratoria ontwierp voor de Landbouwhogeschool in Wageningen. Ook was hij betrokken bij het ontwerp van het Minervaplein in Amsterdam en bij diverse raadhuizen. Daarnaast was hij docent, actief binnen Architectura et Amicitia en redactielid van het invloedrijke architectuurtijdschrift Wendingen, waarin Villa ‘De Boschkant’ kort na oplevering (augustus 1918) werd gepresenteerd als toonbeeld van de Amsterdamse School.

RIJKSMONUMENT
Dit object is met recht een rijksmonument, uniek in zijn soort. Vaak horen we: “Een rijksmonument, dan mag je toch niks?” Gelukkig is dat al lang niet meer het geval. Klein onderhoud dat het monument niet verandert – zoals schilderwerk in dezelfde kleur, zowel binnen als buiten – is altijd toegestaan. Grotere werkzaamheden, zoals wijzigingen aan de structuur, gevels of het dak, vereisen een vergunning. Het behoud van monumenten is een prioriteit voor de Rijksdienst, en bewoning is daarbij de beste vorm van instandhouding.

KORTOM
Villa ‘De Boschkant’ is geen doorsnee woning, maar een leefomgeving met karakter, geschiedenis en gelaagdheid. Wie hier woont, kiest bewust voor een plek waar architectuur, erfgoed en artistieke vrijheid samenkomen. Dit is een huis voor wie schoonheid, vorm en inhoud belangrijk vindt. Een plek waar niet de norm, maar het uitzonderlijke de standaard is.

Tegelijkertijd is het een warm familiehuis. Een plek om te leven, te groeien, te koesteren en herinneringen te maken. De opzet is tijdloos en toch klassiek, met ruimtes die geborgenheid bieden en uitnodigen tot samenzijn. Voor liefhebbers die waarde hechten aan ambacht, sfeer en een huis met een ziel. ‘De Boschkant’ is gebouwd met visie, bewaard met zorg en klaar voor een volgende generatie die kwaliteit herkent.