Fotograaf: Ronald Peeters
Monument

Synagoge

Programma
Zo
rondleidingen

Adres

Willem II-straat 20, Tilburg

In het kort

  • leden van de Liberaal Joodse Gemeente Brabant zijn aanwezig om iets te vertellen over de sjoel (synagoge) en het Jodendom

Openingstijden

zo 13 sep. 13:00 - 16:00

Achtergrondinformatie uitklap icoon

Architect: Edouard Fremau (1836-1892).

In 1820 kreeg Tilburg een eerste synagoge aan ‘t Ven (Piusplein hoek Jan Aartestraat). Omdat de joodse gemeenschap snel groeide, verhuisde de synagoge al gauw naar een pand in de Zomerstraat. De in Brussel geboren en in Tilburg woonachtige architect Edouard Fremau bouwde in 1873 een nieuwe synagoge in oriëntaalse (‘Moorsche’) stijl in de in 1870 aangelegde Comediestraat (nu Willem II-straat). Die stijl is herkenbaar aan de hoge vensters in de zijgevel, die afgesloten worden door spitse hoefijzerbogen, gecombineerd met accoladeboogbeëindiging. Een dergelijke, op oosterse motieven geïnspireerde ornamentiek is gebaseerd op Duitse synagogen (Berlijn, Dresden).

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het interieur geheel vernield. Na de oorlog wordt de synagoge hersteld en in 1949 als synagoge voor de orthodox-Joodse gemeenschap opnieuw ingewijd en weer in gebruik genomen. Sinds 1994 is het gebouw eigendom van de Liberaal Joodse Gemeente Brabant. Na een grondige restauratie werd de synagoge in 1998 opnieuw ingewijd. In een aparte ruimte links van het gebouw is het mikwe gerestaureerd en weer voor reinigingsrituelen in gebruik genomen. Dit is zeer bijzonder want er bestaan er nog maar acht van in Nederland.

Helga Deentuin
Naast de synagoge ligt sinds 2007 de Helga Deentuin, die is ingericht als herinneringsplek voor Joodse Holocaustslachtoffers, met onder andere een bronzen verbeelding van het Joodse meisje Helga Deen (1925-1943), een ontwerp van de Tilburgse kunstenaar Margot Homan. Tegen de muur van de synagoge is in bronzen letters een gedicht van Jasper Mikkers aangebracht. In het plaveisel van de tuin liggen zeven zogenaamde struikelstenen ter nagedachtenis van Joodse oorlogsslachtoffers, waarvan hun laatste woonadressen in Tilburg niet meer bestaan.
Voor het pand Willem II-straat 18 (links van de synagoge) liggen ook twee struikelstenen. Het is de voormalige woning met schoollokaaltje van de Joodse voorzanger en onderwijzer.

Deel dit monument

Adres

Willem II-straat 20, Tilburg

In het kort

  • leden van de Liberaal Joodse Gemeente Brabant zijn aanwezig om iets te vertellen over de sjoel (synagoge) en het Jodendom

Openingstijden

zo 13 sep. 13:00 - 16:00

Achtergrondinformatie

Type monument:
Religieus erfgoed
Oorspronkelijke functie:
synagoge
Architect:
Edouard Fremau (1836-1892)
Bouwperiode:
1873
Huidige functie:
synagoge Liberaal Joodse Gemeente Brabant
Monument status:
Rijksmonument
bekijk alle monumenten in
Tilburg