Cultureel Podium de Bornse Synagoge
De voormalige Joodse Synagoge profileert zich als een kleinschalig podium voor huiskamerconcerten en exposities. Een hechte groep vrijwilligers houdt zich bezig met de programmering en het beheer van het pand.
De oorspronkelijke Joodse Synagoge werd gebouwd in 1842-1843 als onderdeel van een compleet synagogecomplex. Links van het gebouw staat de voormalige Joodse school (thans woonhuis) en daarnaast de voormalige woning van de Jodenmeester. In het rampjaar 1943 werden 77 van de 117 joden in Borne vermoord en raakte de synagoge in verval. In 1986 werd het gebouw gerestaureerd en werd het een klein centrum voor culturele en educatieve activiteiten.
Het gebouw
De Synagoge is in 1842 op initiatief van Salomon Jacob Spanjaard gebouwd.
Oorspronkelijk had de synagoge een zelfde inrichting als iedere dorpssjoel; aan de oostkant de “Heilige Ark” ofwel de Ha’kodesj, dus de kast waarin de Thora of wetsrollen werden bewaard.
Daarvoor stond middenin de Bima, waar Joodse mannen de rollen voorlazen.
Er was een apart vrouwenbalkon. Apart omdat vrouwen hun eigen verantwoordelijkheid hadden en op een voor hun gelegen tijdstip de synagoge door een eigen in- en uitgang konden verlaten.
De synagoge is onderdeel van een compleet Synagogecomplex.
Tussen de voormalige Synagoge en het Bussemakerhuis staat links de Joodse school of cheider en rechts de woning van de Jodenmeester of chazzen (met het karakteristieke dakoverstek) , gebouwd in 1897.
In 1937 is hier nog een ritueel badhuis aan toegevoegd.
In 1986 werd de synagoge gerestaureerd en nu is het een klein centrum voor culturele en educatieve activiteiten.
Hebreeuwse tekst voorkant Synagoge
De vertaling van de Hebreeuwse tekst op de ingemetselde steen aan de voorkant van de synagoge luidt:
Dit is Uw huis,O, Jacob,
Uw woning, O, Israel.
Joodse gemeenschap
Het leven van de Joodse gemeente speelde zich hier af tot het moment, dat de Duitsers kwamen in het rampjaar 1943.
77 van de 117 Joodse inwoners van Borne werden toen afgevoerd en vermoord.
De oudste was 93 en de jongste was nog maar twee jaar.
