Ook dit jaar bent u tijdens Open Monumentendag weer van harte welkom in het monumentale Museum it Tsiispakhûs (1905). Het museum is gevestigd in een authentiek rijksmonumentaal kaaspakhuis uit 1905.
Dit museum was als langgerekte pakhuis, oorspronkelijk bedoeld voor de opslag van kaas, hoorde bij het woonhuis van kaashandelaar Leendert Feitsma. Het werd in 1905 gebouwd in opdracht van Feitsma, vermoedelijk door de dorps timmerman Durk Wijma. Het pand is opgetrokken in een functionele, Ambachtelijk-traditionele bouwstijl. De in een baksteen ingekerfde initialen “SAZ 1905” doen vermoeden dat S.A. Zandstra de eerste steen heeft gelegd.
De bouw van een pakhuis werd noodzakelijk door de toenemende kaasproductie in de zuivelfabrieken. De kazen konden niet langer in de huizen van kaashandelaren worden opgeslagen om te rijpen, waardoor zij zelf pakhuizen gingen bouwen. De architectuur van deze pakhuizen verschilde niet van de gebruikelijke pakhuizen, maar de inrichting, isolatie- en ventilatiemogelijkheden waren wel anders.
Het pand werd tot in de jaren ’60 gebruikt als kaaspakhuis en daarna als opslagruimte voor een vervoersmaatschappij. In 1985 werd het verkocht, gerestaureerd en ingericht als museum.
Tijdens Open Monumentendag opent Museum It Tsiispakhûs in Wommels van 13.30 tot 16.30 uur de deuren voor bezoekers die meer willen ontdekken over het rijke Friese zuivelverleden.
Op de bovenverdieping zijn oude zuivelwerktuigen te zien die vroeger op de boerderij werden gebruikt voor het maken van boter en kaas. Ook komt de ontwikkeling van de zuivelfabrieken aan bod, een belangrijk hoofdstuk uit de Friese landbouwgeschiedenis.
Op de begane grond presenteert Francisca Snel haar expositie Molke en Meane. Met haar kunst laat zij zien hoe landbouw, weidevogels en leefomgeving met elkaar verbonden zijn. Bij de expositie zijn ook authentieke porseleinen melkpakken te koop.
Rondom en in het museum vindt een sfeervol marktje plaats met lokale makers en liefhebbers.
