De watertoren in Stadskanaal is gebouwd in opdracht van de NV Waterleidingmaatschappij voor de provincie Groningen, de WAPROG. Om de druk op het waterleidingnetwerk in dit deel van de provincie hoog genoeg te houden, was een reeks van zeven watertorens gepland. Na Stadskanaal volgde nog de toren in Oude Pekela, maar de andere vijf zijn nooit gebouwd. Door het uitbreken van WO2 en de stijgende materiaalprijzen bleek het niet langer haalbaar om nog meer torens te bouwen. In plaats daarvan zijn pompstations gebouwd.

De watertorens in Stadskanaal en Oude Pekela zijn beide ontworpen door de Bilthovense architect H.F. Mertens. Het waren visitekaartjes van de WAPROG, bedoeld om te laten zien waartoe de waterleidingmaatschappij in staat was en om het belang van de drinkwatervoorziening te tonen.

De toren van Stadskanaal heeft een betonnen draagconstructie, die een betonnen waterreservoir ondersteunt op 28 meter boven maaiveld. Het reservoir kon ruim 900 kubieke meter water bevatten. De bakstenen mantel rond de betonconstructie is eigenlijk alleen maar ‘voor het mooi’ en heeft geen dragende functie.

De feestelijke opening was op 5 mei 1936 met een receptie bovenop de toren, waarbij zelfs een grammofoon omhoog gesleept werd ter verhoging van de feestvreugde. Ruim vijftig jaar later werd de toren buiten bedrijf gesteld. Uiteindelijk kwam de toren in bezit van de gemeente Stadskanaal. Na vele plannen voor een nieuwe invulling (archiefopslag, restaurant, hotel etc.), die allemaal niet haalbaar bleken, is de toren in 2018 verkocht.

De nieuwe eigenaren gaan er wonen en zijn bezig met het realiseren van een B&B en een koffie/theeschenkerij. De B&B komt op de bovenste verdieping, bovenop het watervat, en de horeca op de begane grond. Aan de woning wordt nog hard gewerkt. LET OP: Door de werkzaamheden is het tijdens deze Open Monumentendag alleen ONDER BEGELEIDING mogelijk om de toren te beklimmen. U kunt deelnemen aan een van de drie geplande rondleidingen via de knop ‘reserveren’ op deze pagina. Helaas is de capaciteit beperkt, en vol = helaas vol.