Wereldwinkel Weerstraat (tekst Henny Manders)
Het verhaal van deze winkel laat ik beginnen bij Hendrik van Demmeltraadt. Hendrik is een zilver- en goudsmid uit Utrecht. Hij trouwt op 29 december 1800 met Arnoldina Hermina van Doorn uit Tiel. Daarna vestigt hij zich als zilver- en goudsmid in Tiel. Op 9 juli 1829 wordt het gezin ingeschreven op het adres in de Weerstraat waarin nu de wereldwinkel is gevestigd. Weerstraat 10. Waarschijnlijk woonden zij al veel langer op dat adres. In het Flipje en Streekmuseum ligt een set van 6 zilverenlepels uit 1804 van de hand van deze Hendrik. Deze Hendrik, laat ik hem Sr. noemen, is overleden in 1864. Zijn vrouw was al in 1850 overleden. Zij hadden een aantal kinderen waaronder Hendrik Jr. die ook zilver- en goudsmid was en, bij het overlijden van zijn vader, nog samen met hem op dit adres woonde en werkte. 1872 overleed Hendrik Jr.
Arnolda Hermina Demmeltraadt was een dochter van een broer van Hendrik. Zij trouwde in 1866 in Rotterdam met Hendrik Willem Lebbink en ging met hem in Dieren wonen waar ze samen een aantal kinderen kregen. Hendrik Willem Lebbink was sinds 1863 weduwnaar en had uit dat eerdere huwelijk al kinderen, waaronder Gerrit die in 1855 in Dieren werd geboren.
Toen in 1872 Hendrik Jr. was overleden vestigden Hendrik Willem Lebbink en Arnolda Hermina Demmeltraadt zich op dit adres. Niet alle kinderen kwamen toen mee. Gerrit volgde pas 6 jaar later in 1878. Hij was inmiddels hulponderwijzer van beroep. Hendrik Willem Lebbink begon op dit adres een winkel in ijzerwaren, gereedschappen, huishoudelijke artikelen en nog veel meer. De winkel bouwde gestaag een goede reputatie en bekendheid op. Zoon Gerrit bleef vooralsnog onderwijzer. In 1878 wordt hij aangesteld als hulponderwijzer in Tiel. In 1885 wordt hem door de gemeente Tiel eervol ontslag verleend per 1 januari 1886. Waarschijnlijk is Gerrit toen bij zijn vader, die inmiddels 66 jaar oud was in het bedrijf gegaan. Hij zou wat later dit pand vormgeven zoals we het nu nog kennen. Kennelijk gaan de zaken goed en ontstaat er ruimtetekort. Gerrit laat daarom in 1893 een pakhuisje bouwen tegenover zijn winkel. Nu monument Weerstraat 19.
Vijf jaar later, in 1898, koopt hij het pand waarin dan de winkel zit (de huidige wereldwinkel) van zijn stiefmoeder Arnolda Hermina Demmeltraadt. Wellicht met het gezegde in zijn hoofd: “Buurmans erf is slecht 1 maal te koop” koopt hij vervolgens het winkelpand naast hem (Nu Weerstraat 8). Dat pand werd door de erven van de kort daarvoor overleden buurman Joost de Blank via een veiling verkocht. In 1902 laat Gerrit door de architect G. Formijne een nieuwe pui ontwerpen voor beide panden. Die pui is de pui die u nu ziet voor de panden Weerstraat 10 en 8. Sinds 1902 is er weinig aan veranderd. Beroemd was de ladekast van Lebbink achter de toonbank. Daarin talloze variaties op haken, ogen, scharnieren. sluitingen, handgrepen en sluitringen. Welgeteld 330 laden!
In 1999 verhuisde Lebbink naar het industrie terrein “de Kellen” en de Wereldwinkel trok in dit pand. De Wereldwinkel Tiel, opgericht in 1981 verhuisde op 1 november 1999 vanuit de Kerkstraat in Tiel naar dit pand in de Weerstraat en ze zitten er anno 2026 nog steeds. Ook dit jaar openen zij de deuren voor bezoekers van Open Monumentendag.
De robuuste vloer en de forse moer- en kinderbalken van de verdiepingsvloeren met de imposante sleutelstukken zijn van ver voor de tijd van Demmeltraadt en hebben veel gebruikers van het pand zien komen en gaan. Ze pasten bij de wat nonchalante no-nonsens interieur van Lebbink even goed als in het meer knussere en natuurlijke inrichting van de wereldwinkel. Laten we er zuinig op zijn. Let vooral ook op de gewelfde kelder waar nog een deel van die beroemde ladekast van Lebbink is zien.
https://www.wereldwinkeltiel.nl/geschiedenis/
