Het Robson / Stichting Vierkwart doet dit jaar ook weer mee met de Open Monumentendag! Kom langs op zaterdag of zondag en loop eens door de textielfabriek.

In dit jubileumjaar is het thema ‘Veerkrachtig Erfgoed’. Het Robsonpand past als geen ander uitstekend bij dit thema, omdat dit industriële pand een gevarieerde creatieve en culturele invulling heeft gekregen in de afgelopen twaalf jaar.

Programma

Zaterdag/zondag
-Tentoonstelling van de Enschedese kunstenares Diana Huijts met houtsnedes, polyestergravures, linodrukken en tekeningen.

-Tijdelijke presentatie van het voormalige PetPaviljoen dat enkele jaren naast het fabriekspand heeft gestaan en daar mede het zaadje heeft geplant voor een creatieve broedplaats in het Robson. Deze presentatie wordt verzorgd door Michiel de Wit, architect, en is onderdeel van de Expo LOOS (zie hieronder voor meer informatie).

-Workshop kaartjes maken onder leiding van kunstenares Tessa Hudepohl. Leef je uit op/met papier, verf en andere materialen. Deelname gratis.

Veel ateliers in het Robson hebben op een of beide dagen de deuren geopend voor geïnteresseerde bezoekers.

– Op zaterdag en zondag kunt u onder leiding van de kunstenares Barbara Sendker van 13.00-15.00 uur een workshop bijwonen: ‘Negatief schilderen op doek’. Per dag kunnen hierbij maximaal acht deelnemers aanschuiven, deelname 15,00 euro, inclusief materiaal.
Aanmelden via [email protected]

-Op zondag is er in het atelier van Beeldbouw een kleine presentatie van historisch fotomateriaal van de voormalige eigenaar van het Robson.

-Op zondag is ook Studio Gooi open, dé studio van Enschede voor leuke kunstcursussen en kliederworkshops voor jong en oud.

Expo LOOS 3-3 Tijdelijke Monumenten / Veerkrachtig Erfgoed

Op drie locaties is er dit jaar tijdens Open Monumentendag een tentoonstelling te zien die verschillende monumenten die binnen het thema van dit jaar vallen onder de aandacht brengen. Het Robson is een van deze locaties. Het veerkrachtig karakter van verschillende typen monumenten worden middels maquettes, tekeningen, schetsen, filmfragmenten, etc. onder de aandacht gebracht. Specifiek bij het Robson is dit:

• PET paviljoen – Tijdelijk Monument

Het PET Paviljoen in Enschede is een iconisch voorbeeld van een ’tijdelijk monument’ dat perfect aansluit bij de filosofie van een veerkrachtig erfgoed. Dit innovatieve bouwwerk laat zien hoe tijdelijke architectuur een flexibele, duurzame en verbindende rol kan spelen in stedelijke overgangsgebieden en erfgoedlocaties. Hoewel het paviljoen oorspronkelijk werd gebouwd in Enschede, is het naderhand volledig gedemonteerd en verplaatst om op andere locaties een nieuw leven te krijgen.

De muren van deze modernistische constructie bestaan uit een stalen frame gevuld met tienduizenden hergebruikte petflessen, geklemd tussen doorzichtige golfplaten. Het paviljoen werd in 2013 geopend in het Robsonpark aan de Blekerstraat. Dit was destijds een braakliggend fabrieksterrein (naast de voormalige Robson pyjamafabriek). Het fungeerde als de ‘huiskamer van de buurt’, kunstgalerie en informatiecentrum over recycling en afvalstromen. De strakke vormgeving van de platte doos is een directe referentie naar het wereldberoemde modernistisch erfgoed Farnsworth House van architect Ludwig Mies van der Rohe.

Binnen het actuele erfgoedthema “Veerkrachtig Erfgoed” (waarbij gekeken wordt naar hoe monumenten en historische plekken omgaan met verandering, klimaat en duurzaamheid), biedt het PET Paviljoen waardevolle lessen. In plaats van permanente nieuwbouw, vulde het paviljoen een tijdelijk sociaal gat in de wijk tijdens een bouwstop. Veerkracht betekent ook verplaatsbaarheid. Eind 2017 sloot de locatie in Enschede vanwege woningbouwplannen op het terrein. In 2018 werd de gehele constructie spectaculair per schip over het Twentekanaal verplaatst naar Hengelo (naast het industriële Stork-erfgoed). Later is het overgedragen aan de Hak4t groep in Dedemsvaart om daar dienst te doen als innovatiecentrum.

Robson Textielfabriek Enschede
Voor velen was het een begrip: Robson Pyjama’s, ‘een vorstelijke pyjama’. Het verhaal achter deze pyjama’s is dat van het familiebedrijf Robers Confectiebedrijf N.V. dat kort na de oorlog een textielfabriek in Enschede begon, genaamd Robson. Robson specialiseerde zich in de hoogste kwaliteit geweven pyjama’s, kamerjassen, homewear en boxer shorts voor heren. De merknaam Robson werd geïntroduceerd in 1950 en de producten werden een succes door het design, de keuze van stoffen, de kwaliteit en de hoogwaardige uitstraling. In 2011 ging het bedrijf door afgenomen vraag failliet en kwam het complex aan de Blekerstraat leeg te staan.

Het gebouw werd in 1948, naar een ontwerp van lokale architect G.H. Vonderhorst, gebouwd. Een belangrijk kenmerk van dit gebouw was dat alle functies onder één dak aanwezig waren: administratie, opslag en productie. De constructie bestaat uit bakstenen gevels, stalen ondersteuningskolommen en stalen sheddaken met op de flauwe helling ‘bimsbeton cassetteplaten’ en glaspanelen op de steile helling. Het staal van de sheddaken is afkomstig van verschillende leveranciers. Dit is verklaarbaar door de bouwtijd net na de oorlog, wanneer door materiaalschaarste staal moeilijk te krijgen is. De indeling van het oorspronkelijke deel uit 1948 is nog grotendeels aanwezig.

Door groei ontstaat een paar jaar later behoefte aan meer kantoor- en magazijnruimte. Net als in 1948 wordt G.H. Vonderhorst ingeschakeld om een uitbreiding aan de voorzijde te ontwerpen. Tegen de gehele bestaande voorgevel wordt een eenlaagse aanbouw geplaatst van stalen kolommen en liggers en een houten plat dak. In de aanbouw ligt een betonvloer. De voorgevel wordt voorzien van glaspuien en twee portieken met voordeuren, die gemaakt zijn van houten holle planken op een plaat. Boven de aanbouw blijft de gezwenkte geveltop van het bouwdeel uit 1948 zichtbaar.

De laatste uitbreiding vindt plaats in 1993, tegen hal van 1964. De nieuwe aanbouw vervangt een oudere overkapping en moet nieuwe opslagruim te bieden. Voor dit gedeelte wordt geen architect ingezet, maar een lokale aannemer.

In 2012 werd het pand eigendom van woningbouwvereniging Domijn, die het vervolgens vanaf 2014 verhuurde aan de Stichting Vierkwart, een kunstenaarscollectief. Bij de grote renovatie in 2018, uitgevoerd in opdracht van Domijn, werden er nieuwe ateliers gerealiseerd in het hart van het gebouw, met daaromheen ruimte voor individuele huurders.