Monument

Boshoverschans en St.-Odakapel

Programma
Za
Zo
De Boshoverschans is ook verbonden met een aangrijpend hoofdstuk uit de lokale geschiedenis. In 1854 liep de 29-jarige naaister Petronella Verdonkschot op een ijskoude winteravond vanaf haar werk in de binnenstad terug naar haar ouderlijk huis op de Boshoverschans. In het donker ging het tragisch mis bij de Zuid-Willemsvaart. Het verhaal is, nauwgezet én onderbouwd met archiefdocumenten, te vinden op de site van de Odakapel.

Adres

Schansbeemdweg 11, Weert

In het kort

  • Beste bewaarde vluchtschans
  • Ligging in beschermd dorpsgezicht
  • Gewijd aan H. Oda en H. Apollonia

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 17:00
zo 13 sep. 10:00 - 17:00

Achtergrondinformatie uitklap icoon

Van het einde van de 16e eeuw tot de eerste helft van de 18e eeuw werden de bewoners van Weert en verre omtrek geconfronteerd met oorlogs- geweld. Vooral de bevolking van het platteland, waar geen kastelen en mu- ren bescherming boden, had veel te verduren van doortrekkend krijgsvolk. De boerenbevolking ging haar eigen beveiliging organiseren. Zo ontstond er in praktisch elk dorp of gehucht ‘een schans’, een gracht omgeven aarden versterking. Binnen de schans huurde ieder een stukje grond waar een eigen hutje werd gebouwd om te schuilen in tijd van gevaar. Toen het in de 18e eeuw wat rustiger werd op het platteland bleven de schansen nog intact. De schansen bleven meestal in bezit van de bewoners. De kosten van het onderhoud werden gedragen door verpachting van de grond, het viswater én de verkoop van bomen.

Zo woonde in 1729 op de Boshoverschans wapenhandelaar Cornelis Egens. Ene Simon Linssen kreeg toestemming zich te vestigen als kluizenaar, mits hij school zou houden. Het schooltje bleef in stand tot 1838. De schanswal werd in 1863 geslecht en met de vrijgekomen grond werd een deel van de gracht gedicht. De schans en de kapel bleven eigendom van het gehucht. De overige gronden werden uiteindelijk verkocht.

De kapel werd in 1722 gebouwd op de Boshoverschans, één van de best bewaarde boerenschansen van Nederland. In tijden van oorlog konden bewoners van het gehucht hier met hun gezinnen, vee en bezittingen bescherming
zoeken. Al in 1485 was deze plek een religieuze ontmoetingsplaats. De aan de Heilige Oda gewijde kapel bevat nog restanten van een zestiende-eeuws houtskelet. Volgens de overlevering leefde Oda, een Schotse koningsdochter,
als kluizenares in de bossen rond Weert. Ook de Heilige Apollonia wordt hier vereerd. Binnen vormt het achttiende-eeuwse houten altaar het middelpunt.

In 1979 werd de “Stichting Schans en Kapel van het Gehucht Boshoven” opgericht. In kas bevond zich 100 gulden. Deze stichting zorgt tot op heden voor de instandhouding en het gebruik van de Schans en de Kapel. De Kapel is in 1985 grondig gerestaureerd met medewerking van  zo’n 50 bewoners van  Boshoven. Het archiefmateriaal is in bruikleen overgedragen aan het gemeentearchief. De kapel is rijksmonument en de Boshoverschans heeft inmiddels de status van gemeentelijk beschermd dorpsgezicht.

200 Jaar Zuid-Willemsvaart

Wist je dat?

Het woord 'verschansen' is heel letterlijk: je op de schans terugtrekken. Dan was je veilig voor plunderende soldaten en roversbendes. Dat was tijdens de 80-jarige oorlog soms hard nodig.

Deel dit monument

Adres

Schansbeemdweg 11, Weert

In het kort

  • Beste bewaarde vluchtschans
  • Ligging in beschermd dorpsgezicht
  • Gewijd aan H. Oda en H. Apollonia

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 17:00
zo 13 sep. 10:00 - 17:00

Achtergrondinformatie

Type monument:
Religieus erfgoed
Oorspronkelijke functie:
Kapel
Bouwperiode:
17e eeuw
Huidige functie:
Kapel
Monument status:
Rijksmonument
bekijk alle monumenten in
Weert