Programma Molen de Vriendschap
Tijdens Open Monumentendag bruist Molen De Vriendschap van de activiteiten. Stap binnen in de wereld van het molenaarsvak, ontdek oude ambachten en geniet van een gezellige dag voor jong en oud.
Doorlopend programma (10.00 – 16.00 uur)
Muziekprogramma
13.30 uur – Optreden van Shantykoor Voor Anker Veenendaal
Kom langs en ervaar hoe geschiedenis, vakmanschap en gezelligheid samenkomen.
De windkorenmolen De Vriendschap aan de Nieuweweg in Veenendaal werd in 1872 gebouwd. De Vriendschap werd gebouwd ter vervanging van de omstreeks 1870 gesloopte standerdmolen ‘de oude molen’, aan de huidige Molenstraat in Veenendaal. De houten constructie in de molen werd niet geheel nieuw gebouwd maar is een mooi voorbeeld dat functioneel hergebruik van alle tijden is. Naar alle waarschijnlijkheid is het gebruikte materiaal afkomstig van een gesloopte papier molen uit Wormerveer daterend uit 1781. Bijzonder aan de constructie van molen de Vriendschap is de vorm samenstelling. Zo in de verschijningsvorm van de molen twee delen te onderscheiden een achtkant gevormd door de houten en met riet gedekte stellingmolen bovenop een vierkante, stenen onderbouw. Door de vormcombinatie een wijze van molenbouw die in Nederland weinig voorkomt. De tweeledige opbouw is een kenmerk dat men wel veelvuldig tegen komt in Nederland en maakt dat de molen onder het type stellingmolen valt, aangezien er een stelling (verhoogde omloop) nodig is om de molen te kunnen bedienen. Functioneel zorgt de onderbouw ervoor dat de molen de beschikking had over opslagcapaciteit, waar men met paard en wagen naar binnen kon rijden en in het geval van de Vriendschap is er ook nog goed te herkennen in de huidige vorm dat de molenaars woning in de onderbouw was gesitueerd. Maar nog belangrijker, het optillen van de molen ten opzichte van het maaiveld zorgt er voor dat er geen last wordt ondervonden van de omliggende bebouwing, die bij de bouw van de molen reeds aanwezig was.
De laatste eigenaar van het maalderijcomplex stamt uit het molenaarsgeslacht Van Eden dat de molen al sinds 1891 bedient. In 1898 kon Jan Jacob van Eden met zijn gezin verhuizen naar het molenaarshuis naast de molen. In 1928 werd de maalderij door zoon Gerrit overgenomen. De vraag naar maalproducten bleef echter zodanig toenemen, dat de productie drastisch uitgebreid moest worden om de concurrentie de baas te blijven. Het gevolg was dat veel werd gesloopt en vervangen en de molen omgeven werd door silo’s. Het ‘gaande werk’ uit de molen werd verwijderd om plaats te maken voor silo’s. In 1960 volgde Gert van Eden zijn vader op. Gert is tot op de dag van vandaag vrijwillig molenaar van Molen De Vriendschap. Sinds 1995 is de molen weer volledig in ere hersteld door een ingrijpende restauratie en aanvulling met (delen van) een elders in het land door sloop beschikbaar gekomen molen. De molen werd door Z.K.H. prins Claus (beschermheer van De Hollandsche Molen) opnieuw als maalvaardige windkorenmolen in bedrijf gesteld.
Molen de Vriendschap ontwikkeld zich momenteel tot een plek waar de traditie van het molenaarsvak in ere wordt gehouden en er tegelijkertijd naar de toekomst wordt gekeken. Zo is er een winkel ingericht waar ambachtelijk gemalen meel wordt verkocht voor de fijnproevers en wordt de bijeenkomstruimte in de molen gemoderniseerd zodat deze geschikt is voor workshops, trouwerijen en diverse andere bijeenkomsten. Ook bevindt zich direct naast de molen peuteropvang de molen.
