Van de honderden stoomgemalen die ooit Nederland drooghielden, zijn er negen bewaard gebleven. Het Museum Stoomgemaal Winschoten neemt hieronder als vijzelstoomgemaal een unieke plaats in. Het is van de circa 120 stoomgemalen in de provincie Groningen de enige die bewaard is gebleven.

Het stoomgemaal werd in 1971 buiten werking gesteld omdat het gemaal Hongerige Wolf haar functie overnam. Sinds 1978 is het gebouw en zijn machine een rijksmonument. Tussen 1983 en 1988 werd het complex gerestaureerd. De in 1983 opgerichte Stichting tot het behoud van de Groninger Stoomwerktuigen heeft het gemaal in beheer en er een museum van gemaakt.

Stichting Landschap Oldambt biedt tijdens beide Open Monumentendagen een speciale fietsroute langs Oldambtster Monumenten. Een aantal hiervan nemen deel aan de Open Monumentendag en zijn dus te bezichtigen.

Deze route is tijdens beide monumentendagen vanaf 11.00 uur beschikbaar bij het Museum Stoomgemaal aan het Oostereinde 4 in Winschoten waar Landschap Oldambt een informatiestand heeft ingericht.