Monument

Werkmanhuis

Programma
Za
Zo

Adres

Lage der A 12-35, Groningen

In het kort

  • Bovenin het Werkmanhuis is het atelier van Geertje van der Zijpp open. Je kunt in het gebouw kijken waar Werkman destijds zijn drukkerij had. Daarvan is helaas niets meer te zien.
  • In het atelier op de 6e etage heb je een prachtig uitzicht over de stad, het Hoge der A en alle torens van Groningen zijn te zien.

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 17:00
zo 13 sep. 10:00 - 17:00

Praktische informatie

Ga naar de 6e etage. Dit kan zowel met de trap als met de lift.

Achtergrondinformatie uitklap icoon

Monumentaal pakhuis uit 1885/1903 waar op de bovenverdieping – tot aan zijn dood in 1945 – de drukkerij/het atelier van De Ploeg kunstenaar en drukker H.N. Werkman was gevestigd. Sinds 1983 huisvest het gebouw woningen en ateliers.

——————————————————————————

Vanaf de zeventiende eeuw stonden er drie gebouwen op de plaats van het huidige Werkmanhuis. De twee noordelijkste werden in 1856 gekocht door Jacobus Christoffel de Mol Moncourt. Niet alleen als graanhandelaar, maar ook als voorvechter van christelijk onderwijs en medestichter van de Amsterdamse Vrije Universiteit verdiende De Mol Moncourt zijn sporen. In 1857 liet hij de gekochte panden vervangen door de pakhuizen De Rijn en De Schelde. Zijn zoon en opvolger Nicolaas Nieveen de Mol Moncourt liet er in 1885 nog een derde pakhuis naast bouwen.

De huidige vorm kreeg het pand in 1903 doordat de graanhandelaren Mesdag en Rowaan er twee verdiepingen op lieten zetten. Ook met de komst van distillateur-slijter Jakobus Kornelis Hammingh in 1912 bleef de driedeling bestaan. Dit veranderde pas in 1919-’20 toen de laatste met enkele anderen de twee noordelijkste pakhuizen samenvoegde om er de NV Telefoonapparatenfabriek TAFA te vestigen.

Het ging TAFA niet voor de wind en in 1922 gooide de directie het pand in de verhuur. Hendrik Nicolaas Werkman, wiens drukkerij in de Pelsterstraat net ten onder was gegaan, werd een van de huurders. Werkman (1882-1945) begon op de Lage der A opnieuw. Op de 2e verdieping vestigde hij zijn drukkerij. Om voldoende hoogte te krijgen liet hij een deel van het plafond wegzagen. Zijn kantoor kwam op het overgebleven deel van de 3e verdieping.

In 1923 maakte Werkman hier zijn eerste ‘druksels’. In de oorlog drukte hij een serie uitgaven van ‘de schippers van de Blauwe Schuit’, waaronder Martin Bubers chassidische legenden. Deze en andere ‘illegale’ activiteiten leidden ertoe dat Werkman in 1945 door de Duitsers werd gearresteerd en gefusilleerd.

Na de oorlog bleef de drukkerij, die toen werd geleid door Werkmans vroegere werknemer Wybren Bos, nog tot de jaren zestig in het pand. Hierna werd het complex alleen nog door eigenaar Adriani gebruikt als pakhuis. Begin jaren tachtig kwam ook daar een eind aan en werd het door de Maatschappij tot verbetering van woningtoestanden (thans De Huismeesters) verbouwd. Bij de oplevering werd het pand in 1983 Werkmanhuis gedoopt.

(Bron: www.stadsmonumenten.nl)

Veerkrachtig erfgoed

Herbestemd erfgoed
Vaak hebben monumenten door de jaren heen verschillende functies. Ze zijn hergebruikt en aangepast, afhankelijk van de behoeften van hun tijd. Deze opeenvolging van functies laat zien hoe erfgoed meebeweegt met de samenleving en steeds nieuwe betekenissen krijgt. Dat maakt monumenten rijk, levendig en relevant voor vandaag én morgen.

Deel dit monument

Adres

Lage der A 12-35, Groningen

In het kort

  • Bovenin het Werkmanhuis is het atelier van Geertje van der Zijpp open. Je kunt in het gebouw kijken waar Werkman destijds zijn drukkerij had. Daarvan is helaas niets meer te zien.
  • In het atelier op de 6e etage heb je een prachtig uitzicht over de stad, het Hoge der A en alle torens van Groningen zijn te zien.

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 17:00
zo 13 sep. 10:00 - 17:00

Praktische informatie

Ga naar de 6e etage. Dit kan zowel met de trap als met de lift.

Achtergrondinformatie

Type monument:
Industrieel erfgoed
Oorspronkelijke functie:
Pakhuis
Bouwperiode:
1885
Huidige functie:
Woningen en ateliers
Monument status:
Rijksmonument
bekijk alle monumenten in
Groningen