Begin 19e eeuw werd deze zwenkkom ingericht als ankerplaats. Sinds 1991 de thuishaven van Stichting Museumhaven Gouda die zich richt op varend cultureel erfgoed uit de periode 1900-1950. De meeste van de ca. 20 bedrijfsvaartuigen worden permanent bewoond. Restauratieloods Het Werfhuijs dateert uit 1999.
Nautical Open Air Museum. Since 1991, Gouda Museum Harbour offers a home port to occupants of monumental commercial vessels from the early 1900s to the fifties. Most of the approximately 20 historical ships have been restored by the skippers’ families themselves. The repair shed het Werfhuijs dates from 1999.
In 1991 kreeg Gouda als vierde stad in Nederland een museumhaven, met een prachtige collectie monumentale bedrijfsvaartuigen. Sinds de monumentenwet van 1989 is dit soort schepen officieel erkend als varend cultureel erfgoed. De monumentale schepen liggen in de Turfsingel en de zwaaikom van de historische Mallegatsluis. Hier herleeft de sfeer van de Goudse haven en het leven op en om het water van rond 1900.
Er zijn twintig vaste ligplaatsen en enkele plaatsen voor passanten met historische schepen. Er liggen bijvoorbeeld klippers, aken, steilsteven, schoeneraak, motorsleepboten, beurtmotor en een luxe motor, alles zoveel mogelijk in authentieke staat teruggebracht. Op diverse borden langs de kade zijn toelichtingen te lezen. De schepen zelf zijn slechts bij uitzondering te bezoeken, omdat ze bewoond zijn.
Bij de haven hoort het Werfhuys op de Vest. Hier kunnen schippers restauraties uitvoeren aan hun schip, op de oorspronkelijke manier en met authentieke materialen. Er wordt ook een verzameling antieke werktuigen en gereedschappen aangelegd. Voor werkzaamheden aan de buitenkant van de schepen beschikt de museumhaven over een dekschuit, “De Kukel”, die nog is gebouwd op de scheepswerf van Van Vlaardingen aan de overkant van de IJssel.
Als onderkomen voor de schippers die moesten wachten op het schutten van hun schip in de Mallegatsluis, werd in 1912 naast de sluis het Schipperswachtlokaal gebouwd. Dit gemeentemonument heeft de plattegrond van een Grieks kruis en kenmerken van vakwerkbouw en van de chaletstijl.
