Fotograaf: SAMH
Monument

Garenspinnerij

Programma
Za
2 activiteiten

Adres

Turfsingel 34, Gouda

In het kort

  • Thema Herbestemming
  • Rondleidingen, diapresentatie bouwhistorie
  • Workshop

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 16:00

Achtergrondinformatie uitklap icoon

De Garenspinnerij was in productie van 1862 tot 1981. Na de brand van 1917 kwam er nieuwbouw van de Amsterdamse architect J.W.F. Hartkamp jr.. Uitgevoerd in Nieuw-Historiserende stijl (Berlagiaans). Kenmerkend zijn de gietijzeren spanten, geglazuurde bakstenen en getrapte gevelornamenten. Het complex kwam in 1982 leeg te staan. In 1985 mede dankzij burgerinitiatief herbestemd tot Sociaal-Cultureel Centrum, nu Cultuurhuis Garenspinnerij-De Kunstmachine.

Garen en touwproductie gebeurde tot in de negentiende eeuw met de hand. Alleen het beuken van de grondstof hennep gebeurde in Gouda met waterkracht, in de kleine volmolen aan de Veerstal en de grote volmolen aan de Punt. De garen- en touwindustrie kende zeer veel kinderarbeid.

De Goudse garen- en touwindustrie is altijd een echte “trafiek” geweest: hennep en vlas werden over water aangevoerd, in Gouda verwerkt en als grof of fijn garen en touw over heel Europa verzonden. Deze verwevenheid met de internationale handel bracht winstmogelijkheden met zich mee, maar maakte de industrie ook kwetsbaar. Door de eeuwen heen heeft Gouda met beide kanten te maken gehad.

In de negentiende eeuw kwam de industriële revolutie in Nederland op gang – handmatige productie werd vervangen door machinale productie. In Gouda kregen de kleine handspinnerijen steeds meer concurrentie van buitenlandse machinale garenfabrieken, reden waarom in 1861 een door stoom aangedreven garenspinnerij werd opgericht aan de Turfsingel. De fabriek groeide uit tot een groot complex.

De garenproductie is in 1981 verplaatst naar Waddinxveen. In de jaren zeventig werd de gemeente Gouda eigenaar van het complex, dat toen onder meer een wasserij met magazijnen, kantoor en expeditieruimte, kaarderij, spinnerij, ketel- en turbinehuis, loodsen, preparatiezalen, en een houtzagerij bevatte, grotendeels uit de periode 1900-1916. De gemeente wilde alles slopen ten behoeve van woningbouw. Na hevige protesten uit de wijk zijn deze twee panden – directeurswoning met kantoor en wasserij met magazijnen – met monumentale gevels langs de Turfsingel bewaard gebleven, maar de rest is alsnog gesloopt. Sinds 1985 vinden in deze twee gebouwen, na renovatie, sociaal-culturele activiteiten plaats onder de naam Cultuurhuis Garenspinnerij.

Verleden = Toekomst

Herbestemming: van industrie naar cultuur.

Deel dit monument

Adres

Turfsingel 34, Gouda

In het kort

  • Thema Herbestemming
  • Rondleidingen, diapresentatie bouwhistorie
  • Workshop

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 16:00

Achtergrondinformatie

Type monument:
Industrieel erfgoed
Oorspronkelijke functie:
Fabriek
Architect:
J.W.F. Hartkamp
Bouwperiode:
1917
Huidige functie:
Cultuurhuis
Monument status:
Gemeentelijk monument
bekijk alle monumenten in
Gouda