Monument

Grand Café Central

Programma
Za
Zo

Adres

Markt 22, Gouda

In het kort

  • Ambachtenroute: art deco wand- en plafondschilderingen

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 17:00
zo 13 sep. 12:00 - 17:00

Praktische informatie

Rolstoelgebruikers via Marktzijde

Achtergrondinformatie uitklap icoon

In 1916 opende Louis de Groot Café Central; in 1921 uitgebreid met een feestzaal in art déco-stijl. De wand- en plafondschilderingen werden in 1924 gemaakt door kunstschilder/decorateur Pieter den Besten. Werk van hem is ook te vinden in Theater Tuschinski Amsterdam. De Grand Art Deco Salon met vrouwenfiguren is een van de weinige bewaard gebleven 20-jaren ensembles in Nederland. De glas-in-lood vensters stammen uit 1939. 

In 1916, Louis de Groot opened Café Central; in 1921 it was expanded with a party hall in Art Deco style. The wall and ceiling paintings were created in 1924 by the artist Pieter den Besten who also worked for the Tuschinski Theater Amsterdam. The Grand Art Deco Salon with female figures is one of the few remaining 1920s ensemble in the Netherlands. The stained-glass windows date from 1939.

Central is met recht een “stam”café te noemen: sinds 1916 is het beheerd door drie generaties van de familie De Groot. Toenmalig eigenaar Louis de Groot liet in 1921 achter het oorspronkelijke café een feestzaal bouwen, die daarna geheel in art deco-stijl werd ingericht door Pieter den Besten (1894-1972). Den Besten was beeldhouwer, tekenaar, boekbandontwerper, kunstschilder en grafisch ontwerper. Hij werkte onder andere voor de Rotterdamse bioscoophouder Abraham Tuschinski en voor de HAL. Van zijn werk is weinig bewaard gebleven; tijdens de tweede wereldoorlog vernielde het bombardement van Rotterdam zowel de Rotterdamse Tuschinski-bioscopen als zijn eigen atelier. Voor de feestzaal van Central maakte Den Besten wand- en plafondschilderingen. Samen met de eiken parketvloer, de lichtkoepel en vensters met glas-in-lood (uit 1939) en de elektrische Tiffany-verlichting vormden zij een harmonieuze eenheid.

De wandschilderingen bestaan uit gestileerde vrouwenfiguren tegen een achtergrond van eveneens gestileerde wolken. Oorspronkelijk waren het zestien vrouwen, maar bij verbouwingen zijn drie daarvan verwijderd. Het plafond is beschilderd met gestileerde organische vormen.

In de jaren vijftig verdwenen de schilderingen achter behang en betimmering, om pas bij een volgende opknapbeurt in 1992 weer tevoorschijn te komen. Ingrijpende restauratie volgde, en nu bezit Gouda met de – tot rijksmonument verklaarde – feestzaal van Central een voor ons land zeldzaam jaren twintig ensemble in art deco-stijl.

Verleden = Toekomst

Ambachtenroute: wand- en plafondschilderingen.

Deel dit monument

Adres

Markt 22, Gouda

In het kort

  • Ambachtenroute: art deco wand- en plafondschilderingen

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 17:00
zo 13 sep. 12:00 - 17:00

Praktische informatie

Rolstoelgebruikers via Marktzijde

Achtergrondinformatie

Type monument:
Monument van ontspanning
Oorspronkelijke functie:
Horeca
Architect:
Pieter den Besten (art deco zaal)
Bouwperiode:
1916
Huidige functie:
Horeca
Monument status:
Gemeentelijk monument
bekijk alle monumenten in
Gouda