Dankbaar voor zijn veilige terugkeer van een pelgrimstocht naar Jeruzalem, bouwde vader Gijsbrecht Willemsz Raet rond 1500 deze kapel. Het 12-zijdige dak is gebaseerd op de Kerk van het Heilige Graf in Jeruzalem. Tijdens de restauratie in 2004 werden delen van Raets skelet gevonden. Ze werden herbegraven in het aangrenzende ‘Onderwijzershuis’ (18e eeuw).

Grateful for his safe return from a pilgrimage to Jerusalem, Father Gijsbrecht Willemsz Raet built this chapel around 1500. The 12-sided roof is based on the Church of the Holy Sepulchre in Jerusalem. During the 2004 restoration, parts of Raet’s skeleton were found. They were reburied in the adjacent ‘Teachers’ House’ (18th century).

 Gijsbrecht of Gijsbert Willemsz Raet (ca. 1435-1511), priester van de Sint Jan, maakte tussen 1478 en 1487 een pelgrimstocht naar het Heilige Land. Zo’n reis was in die tijd vol risico’s en ontberingen. Uit dankbaarheid voor zijn behouden terugkomst liet Raet rond 1500 deze twaalfzijdige kapel bouwen. De grondvorm ervan is gebaseerd op de Heilige Grafkerk in Jeruzalem. Net als die kerk had de Goudse Jeruzalemkapel een aangebouwd rechthoekig deel, dat was hier op de plek waar nu de zgn. Schoolmeesterswoning staat. De twee delen vormden oorspronkelijk één geheel. In heel Europa werden dergelijke Jeruzalemkapellen gebouwd. Van de Nederlandse Jeruzalemkapellen is de Goudse het gaafst bewaard.

Na de reformatie kreeg de kapel andere functies. Als gevolg daarvan kwam er een muur tussen het rechthoekige noordelijke deel en het ronde zuidelijke deel. In de achttiende eeuw werd het noordelijke deel afgebroken, waarna er een woonhuis werd gebouwd, dat nu bekend is als de “Schoolmeesterswoning”. Het werd onder andere bewoond door het hoofd van de voormalige Klaas de Vriesschool aan de Groeneweg.

In de loop van de twintigste eeuw werden beide gebouwen – de Jeruzalemkapel en de Schoolmeesterswoning – voor verschillende culturele doeleinden gebruikt. Zo heeft Kunstcentrum Burgvliet de kapel jarenlang gebruikt voor bijeenkomsten, exposities, modeltekenen etc. Ook tegenwoordig worden de panden nog voor culturele activiteiten gebruikt.

Dit zou het hele verhaal zijn geweest, ware het niet dat in 2007 bij restauratie van de Schoolmeesterswoning de vloer verwijderd werd. Daarbij werd een kuil gevonden met skeletdelen, naast een lege grafkelder. Bekend was, dat Raet in zijn eigen kapel begraven was. Op basis van verder onderzoek is met zekerheid vastgesteld dat de botten behoren bij het geraamte van Raet. Blijkbaar is het oorspronkelijke graf tijdens sloop en andere ingrepen in het gebouw in het ongerede geraakt, waarna een deel van het geraamte is herbegraven vlak naast de eigenlijke grafkelder. In de grafkelder, afgedekt met een doorzichtige plaat, staat nu een kistje als symbool voor de stoffelijke resten van Raet.