Monument

Sint-Joostkapel

Za
1 activiteit

Adres

Lage Gouwe 134, Gouda

In het kort

  • Muziek

Openingstijden

za 12 sep. 11:00 - 17:00

Achtergrondinformatie uitklap icoon

Rond 1425 gesticht door het Sint­-Joostgilde van de Goudse zakkendragers. Na de Reformatie in 1572 kwam de kapel achtereenvolgens in bezit van de stad Gouda en de Evangelisch Lutherse Gemeente (1682). In 1957 ingrijpend verbouwd: het pleisterwerk werd afgebikt, de toren drastisch verkleind. Sinds 2024 in gebruik bij de Federatie van samenwerkende kerkgenootschappen.

 Deze kapel, die tevens als gasthuis gebruikt werd, is rond 1425 gesticht door het Sint-Joostgilde van de Goudse zakkendragers. Al in 1429 verkochten zij, waarschijnlijk uit geldgebrek, de kapel met alle aanverwante zaken, zoals een miskelk en een kazuifel, aan een aantal notabelen. De kopers zetten het gebruik van de kapel voor erediensten voort. De zakkendragers hadden, net als de andere gilden, in ieder geval vanaf 1429 een eigen altaar in de Sint-Janskerk.

Na de reformatie verloor de kapel haar religieuze functie en ging zij in eigendom over naar de stad, die er de voorraden turf in opsloeg. Na restauratie nam de Lutherse gemeente in 1682 de kapel in gebruik. Bij die restauratie werden tien gebrandschilderde glazen aangebracht, gemaakt door de Goudse glazenier Willem Tomberg.

In de loop der jaren volgden de restauraties, reparaties en verbouwingen elkaar op, zoals in 1760,1792, 1805, 1812, 1838 en 1869. Om de restauratie van 1838 te betalen, en omdat er nieuwe, grotere ramen werden aangebracht, werden de glazen van Willem Tomberg verkocht. In 1869 moest de toren, die al veel langer scheef stond, worden afgebroken. Tenslotte werd in 1957 het gebouw bijna helemaal afgebroken en weer opgebouwd. De kapel kreeg daarbij een blinde nis in de voorgevel en een uitkragend spits torentje erboven, ter herinnering aan de vroegere toren.

Na al die ingrepen is de kapel nu meer een “kapel van alle tijden” geworden dan een middeleeuwse. Maar de fundamenten zijn – letterlijk en figuurlijk – middeleeuws, en de algemene proporties zijn sinds de tijd van ontstaan niet veel veranderd.

Wist je dat?

De 95 letters in de bestrating naast de kapel zijn de beginletters van de stellingen tegen aflaatverkoop die Maarten Luther op 31 oktober 1517 op de Slotkerk van Wittenberg spijkerde.

Deel dit monument

Adres

Lage Gouwe 134, Gouda

In het kort

  • Muziek

Openingstijden

za 12 sep. 11:00 - 17:00

Achtergrondinformatie

Type monument:
Religieus erfgoed
Oorspronkelijke functie:
Kapel
Bouwperiode:
1425
Huidige functie:
Kerk
Monument status:
Rijksmonument

Activiteit bij dit monument

bekijk alle monumenten in
Gouda