Monument

Asschuur

programma
Za

Adres

Vest 30, Gouda

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 17:00

Praktische informatie

De benedenverdieping is geheel toegankelijk voor rolstoelen. De bovenverdieping is slechts bereikbaar via een steile trap zonder rolstoelvoorziening.

Achtergrond informatie uitklap icoon

Vanaf ongeveer 1750 werd haard- of potas van turfgestookte kachels uit de steden verhandeld naar landbouwgebieden om daar na compostering met ander afval als mest te worden gebruikt. Vooral de vraag uit Vlaanderen was groot. Ook als grondstof voor bijvoorbeeld zeep of glas kon as afgezet worden. In Nederlandse steden werden asschuren gebouwd voor de opslag van as, die door “pachters van de haardas” bij de mensen werd opgehaald. De Goudse Asschuur is nu een zeldzaam gebouw, omdat de asschuren bijna overal verdwenen zijn. Het is dan ook een rijksmonument.

Het gebouw werd tussen 1841 en 1844 gebouwd door timmerman, architect en aannemer Anthonie Oudijk in opdracht van het gemeentebestuur. De hele constructie is erop gericht, de zijwaartse druk van de hoog opgetaste as op de muren op te vangen. Door de ligging direct aan de Turfsingel kon de haardas makkelijk per schip over het water worden vervoerd.

In de tweede helft van de negentiende eeuw daalde de vraag naar haardas. Alternatieve (kunst)meststoffen kwamen op, zoals guano, chilisalpeter en ammoniumsulfaat. Dit laatste is een bijproduct van de lichtgasfabrieken die ook in die tijd opgericht werden. In de glasproductie werd potas vervangen door soda, in de zeepindustrie maakte soda de productie van harde in plaats van zachte zeep mogelijk. In dezelfde tijd werd turf als brandstof steeds meer vervangen door steenkolen, waarvan de as verontreinigd was met sintels en onbruikbaar voor landbouw en industrie.

In plaats van haardas werden vanaf ongeveer 1875 andere soorten afval opgeslagen in de Asschuur. Vanaf 1915 gebeurde dat door de officiële gemeentelijke reinigingsdienst, die toen opgericht werd. Nadat de reinigingsdienst het gebouw in de jaren zestig verliet, stond het een poos leeg en verpauperde. Het pand zou gesloopt worden, maar na veel discussie en plannen maken kreeg in 1970 jongerensociëteit So What de Asschuur in gebruik. Ook So What is nu eigenlijk een monument: de sociëteit bestond in 2018 55 jaar.

Deel dit monument

Adres

Vest 30, Gouda

Openingstijden

za 12 sep. 10:00 - 17:00

Praktische informatie

De benedenverdieping is geheel toegankelijk voor rolstoelen. De bovenverdieping is slechts bereikbaar via een steile trap zonder rolstoelvoorziening.

Achtergrond informatie

Type monument:
Industrieel erfgoed
Oorspronkelijke functie:
Asschuur
Architect:
Anthonie Oudijk
Bouwperiode:
1841-1844
Huidige functie:
Verenigingsgebouw
Monument status:
Rijksmonument
bekijk alle monumenten in
Gouda
Instagram
Hashtag #omdgouda