Het archiefgebouw aan de Boisotkade werd voltooid in 1893 en was de eerste speciaal voor dat doel gebouwde gemeentelijke archiefbewaarplaats in Nederland. Tot dan toe werden de historische documenten van Leiden, net als in andere steden, op zolder in het stadhuis bewaard, waar ze leden onder extreme temperaturen en ruimtegebrek. De bouw werd mogelijk gemaakt door een royaal legaat van de Leidse textielfabrikant Justus Krantz. Zijn gebeeldhouwde portret prijkt nog altijd boven de oorspronkelijke ingang. De toenmalige stadsarchitect Daniël Knuttel ontwierp het pand met een rijk gedecoreerde neogotische gevel, die passend naar het verleden van de stad verwijst. Het archiefdepot was voor die tijd uiterst modern uitgerust met gietijzeren roostervloeren voor de brandveiligheid. Door de aanhoudende groei van de collectie en het aantal bezoekers volgden belangrijke uitbreidingen. Voor de collectie werd het gebouw in 1967 uitgebreid met een vijf verdiepingen tellende depottoren, een ‘betonnen kist’ die de opslagcapaciteit destijds meer dan verdubbelde. Tegenwoordig herbergt het gebouw ruim 10 kilometer aan – inmiddels regionale – archieven en dient het als thuisbasis voor Erfgoed Leiden en Omstreken. Ook nu wordt aan het pand gewerkt. Daarbij gaat het naast restauratie en renovatie om verduurzaming. / ELO