Sinds de oprichting in 1590 vormt de Hortus botanicus Leiden een groene schatkamer midden in de stad. De oudste botanische tuin van Nederland overleefde oorlogen, stadsuitbreidingen en veranderende wetenschappelijke inzichten, maar bleef steeds een plek waar kennis over planten wordt verzameld, onderzocht en gedeeld. Daarmee sluit de Hortus goed aan bij het thema van Open Monumentendag 2026: ‘Veerkrachtig erfgoed, in tijden van onzekerheid’. De tuin begon als medicinale kruidentuin voor studenten van de universiteit. In de eeuwen daarna groeide de collectie uit tot een internationaal bekende verzameling planten uit alle werelddelen. Sommige planten in de tuin vertellen verhalen over eeuwen van botanisch onderzoek, internationale uitwisseling en ontdekkingsreizen, andere spelen juist een rol in hedendaags onderzoek naar biodiversiteit en klimaatverandering. Ook de historische kassen en eeuwenoude bomen vragen voortdurend zorg en aanpassing. Droogte, hevige regenval en ziektes vormen steeds grotere uitdagingen voor historisch groen erfgoed. Tegelijkertijd laat de Hortus zien hoe erfgoed zich kan blijven vernieuwen. Wetenschappers, tuinlieden en vrijwilligers werken dagelijks samen om deze levende collectie te behouden voor toekomstige generaties. / Hortus botanicus