Wat is een monument?


Kasteel De Haar, Utrecht
Kasteel De Haar, Utrecht

In Nederland zijn er vier soorten monumenten: rijksmonumenten, provinciale monumenten, gemeentelijke monumenten en beschermde stads- of dorpsgezichten. Rijksmonumenten zijn minimaal vijftig jaar oud. Andere monumenten kunnen ook jonger zijn dan 50 jaar. Maar voor allemaal geldt dat ze van belang zijn vanwege hun schoonheid, hun betekenis voor mensen of de wetenschap of hun cultuurhistorische waarde. Dat laatste betekent dat het monument een (belangrijke) rol heeft gespeeld in onze (vaderlandse) geschiedenis. Ze worden daarom beschermd om ze voor de toekomst te bewaren. Het is immers veel leuker om van een monument te leren dan uit een geschiedenisboekje (toch)? Ieder monument heeft een verhaal te vertellen.

En er zijn nogal wat monumenten! De Nederlandse rijksoverheid beschermt ruim 62.000 monumenten, waarvan 33.111 woonhuizen, 6.491 boerderijen, 3.686 kerkgebouwen, 1.237 molens, 965 kastelen en landhuizen, 1.440 openbare gebouwen, 804 verdedigingswerken en 1400 archeologische monumenten. Daarnaast zijn er ongeveer 40.000 provinciale en gemeentelijke monumenten en ruim 400 beschermde stads- en dorpsgezichten. We hebben het hier trouwens niet alleen over monumentale gebouwen. Zelfs een urinoir kan monumentaal zijn!

Vraag: Welk(e) monument(en) bezocht je in de vakantie? Welke monumenten staan er in jouw gemeente?

Opdracht (voor de leerkracht): Laat de leerlingen twee aan twee een soort monument uitkiezen. Er zijn er 16 uitgewerkt in de Monumenten Match onder facts (zie rechts onder quiz op de pagina). Ze lezen de informatie, zoeken eventueel andere voorbeeldmonumenten van dezelfde soort (google) en bereiden een korte presentatie hierover voor aan de andere leerlingen.